Motyw miłości w literaturze
Motyw miłości od początku towarzyszy wszystkim epokom literackim. Nikt do końca nie wie, czym ona jest. Choć intymna, powstało o niej wiele dzieł. Artyści równie często gloryfikują, co przeklinają to uczucie. Wyróżnia się wiele typów miłości - tragiczną, platoniczną, fizyczną, duchową, zmysłową, czy romantyczną. Kochać poza najbardziej klasycznym i najczęściej opisywanym przypadkiem można również Boga, kraj lub rodzinę. Miłość to wartość mogąca zwyciężyć wszystko – przeciwności losu, zło czy śmierć. Najczęściej w dziełach literackich spotykamy się jednak z tragiczną miłością kochanków, nie napawającą czytelnika optymizmem w nawiązywaniu własnych relacji.
Motyw miłości – przykłady z lektur
Romeo i Julia
William Shakespeare
Zdecydowanie najpopularniejsza para literackich kochanków. Romeo i Julia zakochali się w sobie od pierwszego wejrzenia na balu u rodziców dziewczyny. Ich miłość była silniejsza od wszelkich zakazów, przeciwieństw, a nawet śmierci. Julia Kapulet zerwała z tradycją, według której, to ojciec wybierał swojej córce męża. Dodatkowo Romeo pochodził z rodu, z którym Kapuletowie od niepamiętnych czasów pozostawali w sporze. Miłość łącząca Romea i Julię była uczuciem niezwykłym, tajemnym i nielegalnym - jedynym w swoim rodzaju. Była również tragiczna, doprowadzając ich do zguby. Gdyby kochankowie nie musieli ukrywać swojego uczucia przed rodzicami, Julia nie wypiłaby magicznego eliksiru wskutek nieporozumienia, którego efektem była śmierć obojga. Nie zginęliby również inni niewinni ludzie, tacy jak Parys czy Tybalt, którzy ponieśli śmierć z ręki Romea.
Dziady cz. IV
Adam Mickiewicz
Dzieło Mickiewicza jest monologiem Gustawa o mocy miłości, szczęściu jakie może przynieść ona człowiekowi i tragedii jaka wiąże się z niespełnioną odmianą tego uczucia. Miłość totalnie zdominowała życie głównego bohatera. Oddał się jej w całości. Uważał, że jest ona połączeniem połówek jednej istoty, naznaczonych sobie przez Boga. Niestety z powodów społecznych kochankowie nie mogli z sobą być. Koniec jest tragiczny – widząc ukochaną wychodzącą za mąż za bogatszego mężczyznę Gustaw popełnia samobójstwo.
Pan Tadeusz
Adam Mickiewicz
Miłość Jacka Soplicy do córki Stolnika Horeszki również okazała się tragiczna. Ojciec-magnat odmówił ręki Ewy szlachcicowi. Po zabójstwie Stolnika Jacek wyjechał z Polski. Nie mógł już kochać żadnej innej kobiety. Zmieniając nazwisko na Robak, został oddanym krajowi zakonnikiem. W Panu Tadeuszu występuje również miłość szczęśliwa. To związek Tadeusza i Zosi. Ich małżeństwo stawia końcową granicę między sporem pomiędzy rodami Sopliców i Horeszków.
Lektury, w których występuje motyw miłości
Romeo i JuliaWilliam Szekspir
Dziady IVAdam Mickiewicz
Pan TadeuszAdam Mickiewicz
Agnieszka Osiecka piosenkiAgnieszka Osiecka
Ania z Zielonego WzgórzaLucy Maud Montgomery
AntygonaSofokles
BalladynaJuliusz Słowacki
Boska komediaDante Alighieri
ChłopiWładysław Stanisław Reymont
Cierpienia młodego WerteraJohann Wolfgang von Goethe
Droga donikądJózef Mackiewicz
Dziady IAdam Mickiewicz
Dziady IIAdam Mickiewicz
DżumaAlbert Camus
Ewa Demarczyk piosenkiEwa Demarczyk
Faust, cz.IJohann Wolfgang von Goethe
FerdydurkeWitold Gombrowicz
GranicaZofia Nałkowska
HamletWilliam Szekspir
Hymn do miłości ojczyznyIgnacy Krasicki
Inny Świat. Zapiski sowieckieGustaw Herling-Grudziński
Jan Kasprowicz wierszeJan Kasprowicz
Jądro ciemnościJoseph Conrad
Kabaret Starszych Panów piosenkiKabaret Starszych Panów
Kamienie na szaniecAleksander Kamiński
KamizelkaBolesław Prus
Kazania sejmowePiotr Skarga
Konrad WallenrodAdam Mickiewicz
KopciuszekCharles Perrault
KordianJuliusz Słowacki
KrzyżacyHenryk Sienkiewicz
LalkaBolesław Prus
Legendy polskieRóżni
Lilla WenedaJuliusz Słowacki
Ludzie bezdomniStefan Żeromski
Ludzie, którzy szliTadeusz Borowski
MadameAntoni Libera
Magiczne drzewo. Czerwone krzesłoAndrzej Maleszka
Mały KsiążęAntoine de Saint-Exupéry
Mistrz i MałgorzataMichaił Bułhakow
Nad NiemnemEliza Orzeszkowa
Odprawa posłów greckichJan Kochanowski
OdysejaAutorstwo przypisuje się Homerowi
Ojciec GoriotHonoré de Balzac
Opowieść wigilijnaCharles Dickens
Oskar i pani RóżaÉric-Emmanuel Schmitt
Panna z mokrą głowąKornel Makuszyński
PotopHenryk Sienkiewicz
PrzedwiośnieStefan Żeromski
Przygody Tomka SawyeraMark Twain
Quo VadisHenryk Sienkiewicz
Rok 1984George Orwell
RomantycznośćAdam Mickiewicz
SkąpiecMolier
Stowarzyszenie umarłych poetówNancy Horowitz Kleinbaum
Syzyfowe praceStefan Żeromski
Szatan z siódmej klasyKornel Makuszyński
Śluby panieńskie, czyli Magnetyzm sercaAleksander Fredro
ŚwiteziankaAdam Mickiewicz
TangoSławomir Mrożek
Ten obcyIrena Jurgielewiczowa
WeseleStanisław Wyspiański
Wojciech Młynarski piosenkiWojciech Młynarski
Z legend dawnego EgiptuBolesław Prus
Zbrodnia i karaFiodor Dostojewski
Zdążyć przed Panem BogiemHanna Krall
ZemstaAleksander Fredro
Ziele na kraterzeMelchior Wańkowicz