Quo Vadis

Henryk Sienkiewicz

  • Szkoła podstawowa
  • Lektura obowiązkowa

Czas akcji: Starożytność, czasy cesarza Nerona, pierwszych wspólnot chrześcijańskich, dokładne lata to 63-66 r. n.e. (epilog przypada na 68 r. n.e. – rok śmierci Nerona)

Miejsce akcji: Starożytny Rzym, Palatyn, Kapitol, Forum, domy patrycjuszy, amfiteatr, wspomniane są także Ancjum, Achaja, Sycylia

Gatunek literacki: Powieść historyczna

Epoka: Pozytywizm

Motywy: miłości, przyjaźni, poezji, muzyki, teatru, sztuki, artysty, dziecka, kobiety, matki, cezara, władzy, okrutnego władcy, niewolnika, igrzysk, prześladowania, chrześcijan, wiary, Boga, Jezusa, nawrócenia, chrztu, przemiany wewnętrznej, przebaczenia, cierpienia, męczeństwa, pokory wobec Boga, śmierci, zbrodni, choroby, więzienia, miasta, pożaru, ognia, szaleństwa, obłąkania, buntu, samobójstwa

Streszczenie lektury „Quo Vadis”

Krótkie

Rozdział 1

  Po uczcie u Nerona Petroniusz wstał około południa i oddał się zabiegom pielęgnacyjnym. Odwiedził go Marek Winicjusz, który opowiedział o swojej miłości do Ligii – dziewczyny wychowywanej w domu Aulusa Plaucjusza. Petroniusz poradził mu, by spróbował ją wykupić, lecz okazało się, że nie była niewolnicą. Obiecał pomóc siostrzeńcowi w zdobyciu ukochanej.

Rozdział 2

  Petroniusz i Winicjusz odwiedzili dom Plaucjusza. Marek wyznał Ligii miłość, co ją speszyło. Podczas rozmowy Pomponia Grecyna wyjawiła, że wierzy w jednego Boga.

Rozdział 3

  Petroniusz ostrzegł Marka, że Aulusowie mogą nie chcieć oddać Ligii. Poradził mu, by był cierpliwy.

Rozdział 4

  Centurion przybył do domu Plaucjusza, ogłaszając, że Ligia, jako rzymska zakładniczka, musi się udać do pałacu Nerona. Pomponia wysłała z nią wierne służki oraz napisała list do Akte, prosząc o opiekę nad dziewczyną. Aulus podejrzewał, że to Petroniusz lub Winicjusz stał za jej zabraniem.

Rozdział 5

  Aulus poprosił o radę Senekę, ale ten nie mógł mu pomóc. Plaucjusz odwiedził więc Winicjusza i poinformował go o tym, co zaszło, a ten wpadł we wściekłość.

Rozdział 6

  Winicjusz oskarżył Petroniusza o porwanie Ligii, ale ten wyjaśnił, że dziewczyna była pod opieką Akte i trafiła do pałacu Nerona w wyniku jego intrygi. Wtedy Marek napisał list do Aulusa, że Ligia została odebrana z rozkazu cezara.

Rozdział 7

  Ligia przebywała u Akte, która przygotowała ją do uczty u Nerona. Podczas biesiady Marek stawał się coraz bardziej natarczywy, Akte zaś zauważyła, że cesarz przygląda im się przez szmaragd. Petroniusz sprytnie zniechęcił Nerona do dziewczyny, mówiąc, że jest za wąska w biodrach. Na uczcie pojawiła się Poppea, a cesarz ostatecznie wykonał swój hymn do Wenus.

Rozdział 8

  Ligia błagała Ursusa, aby zabrał ją z powrotem do domu Aulusów. Akte uświadomiła im jednak, że sprowadziłoby to na rodzinę Plaucjusza wyrok śmierci. Ligia i Ursus zaczęli się modlić, co zachwyciło Akte. Dziewczyna postanowiła uciec, nie chcąc iść ani do Aulusów, ani do Winicjusza. Ustalili, że Ursus porwie ją, gdy niewolnicy Marka będą ją nieśli do jego domu. Miał też poprosić biskupa Linusa o pomoc chrześcijan w ukryciu dziewczyny. Akte obiecała milczenie.

Rozdział 9

  Ligia rozmyślała o swoim losie. Żal jej było Pomponii Grecyny, lecz czuła też spokój, poświęcając dostatek i wygodę w imię swojej wiary. Akte nie mogła pojąć, dlaczego dziewczyna wolała tułaczkę od życia z Winicjuszem. W ogrodzie Ligia podziwiała roślinność, a Akte próbowała ją przekonać do błagania Winicjusza o oddanie jej Aulusom, lecz dziewczyna się go bała. Z tego też względu nie chciała zostać jego żoną. Nagle pojawiła się Poppea, która dostrzegła urodę Ligii i poczuła zazdrość. Obiecała jej, że tej nocy zostanie przekazana Winicjuszowi.

Rozdział 10

  Winicjusz oczekiwał Ligii w przystrojonym domu. Petroniusz i Chryzotemis radzili mu, by był wobec niej łagodniejszy. Gdy Ligia była niesiona w lektyce, Ursus i chrześcijanie napadli na orszak. Atacynus próbował uciec z dziewczyną, lecz Ursus uderzył go kamieniem i porwał Ligię. Słudzy bali się przekazać Markowi złe wieści. Gdy Gulo oznajmił mu, że Ligia zniknęła, rozwścieczony Winicjusz zabił go i kazał wychłostać pozostałych.

Rozdział 11

  Winicjusz bezskutecznie szukał Ligii. Początkowo podejrzewał Plaucjusza, lecz ostatecznie uznał, że tylko cesarz mógł ją porwać. Udał się na Palatyn, lecz Neron go nie przyjął z powodu choroby córki, małej Augusty. Akte poinformowała go, że Ligia uciekła sama, gdyż kochała Winicjusza, ale bała się zostać jego nałożnicą. Spotkana Pomponia Grecyna powiedziała Markowi, że przebacza mu jego czyny. Petroniusz zaś nakazał swoim niewolnikom pilnować bram miasta, aby sprawdzić, czy Ligia nadal jest w Rzymie.

Rozdział 12

  Petroniusz dowiedział się, że Ursus i Kallina prawdopodobnie wciąż byli w mieście. Zastanawiał się, jak obalić oskarżenie Ligii o czary, i postanowił rozpuścić plotkę, że dziewczynę porwały duchy. Chciał pocieszyć Winicjusza, oferując mu Eunice, lecz Marek nie chciał innej kobiety. Mimo to Petroniusz polecił Eunice się wystroić i pójść do Winicjusza, ale ona błagała, by mogła zostać. Arbiter zgodził się, lecz kazał ją wychłostać, by ukarać za nieposłuszeństwo.

Rozdział 13

  Dzięki Eunice Winicjusz poznał Greka, Chilona Chilonidesa, który miał pomóc w odnalezieniu Ligii. Chilon wyglądał niechlujnie i przedstawił się jako filozof. Zapytał Winicjusza, czy Ligia kiedykolwiek rysowała przy nim jakiś symbol. Marek przyznał, że tak, był to znak ryby, i dał Chilonowi pieniądze na dalsze poszukiwania. Petroniusz i Winicjusz uznali filozofa za łotra, lecz widzieli w nim również potencjalnego pomocnika. Chilon zaś udał się do winiarni, by zdobyć więcej informacji o symbolu ryby.

Rozdział 14

  Winicjusz zaczął wątpić w uczciwość Chilona, który przez kilka dni się nie pojawiał. W tym czasie zmarła mała Augusta, a Neron teatralnie pokazywał swą rozpacz. Petroniusz odwiedził Palatyn i zdołał odwrócić uwagę cesarza od czarów. Na spotkaniu z Winicjuszem Petroniusz poradził mu, by przyjechał do Ancjum i zapomniał o Ligii. Wkrótce zjawił się Chilon i wyjawił, że ryba jest symbolem chrześcijan. Marek i Petroniusz nie chcieli w to uwierzyć, lecz filozof opowiedział im o Glaukusie, lekarzu i chrześcijaninie, oraz o starcu Eurycjuszu, który wskazał mu miejsca spotkań wyznawców Jezusa.

Rozdział 15

  Petroniusz napisał do Winicjusza list, pytając o los Ligii. Opisał mu pobyt cesarza w Ancjum i rozmowę z Aliturusem o chrześcijaństwie. Winicjusz odpowiedział, że poszukiwania trwają i że Chilon rzeczywiście przekazał pieniądze Eurycjuszowi. Grek odradzał Markowi udział w zgromadzeniach chrześcijan, a poszukiwania się przedłużały, gdyż liczba wyznawców Jezusa była duża.

Rozdział 16

  Winicjusz niecierpliwie czekał na Chilona. Gdy ten się zjawił, przekazał, że wśród chrześcijan przebywał Glaukus – człowiek, który oskarżał go o dawną zdradę. Chilon bał się, że lekarz go rozpozna i zdemaskuje. Przekonał Winicjusza, że trzeba się go pozbyć. Marek dał mu pieniądze na wynajęcie zabójców. Filozof zauważył jednak, że chrześcijanie nie są tacy, jak ich opisywano – ich religia kazała przebaczać.

Rozdział 17

  Chilon postanowił znaleźć zabójców wśród chrześcijan, aby więcej pieniędzy zatrzymać dla siebie. Pytał Eurycjusza o silnych ludzi, którzy pomogliby oddalić niebezpieczeństwo czyhające na chrześcijan. Tym sposobem znalazł Urbana, którym tak naprawdę był Ursus, i to jego przekonał do zabicia Glauka.

Rozdział 18

  Petroniusz ponownie napisał list do Winicjusza, martwiąc się o niego i sugerując, że miłość odebrała mu rozsądek. Radził mu, by sam wziął udział w poszukiwaniach Ligii, ale nie działał samotnie ze względu na siłę Ursusa. Wspomniał, że na dworze nikt już nie mówił o śmierci Augusty i porzucono oskarżenia o czary. Podejrzewał, że Poppea mogła być w kolejnej ciąży. Wyśmiewał też Nerona, nazywając go Miedzianobrodym, i opisał jego występ w Grecji, podczas którego teatr się zawalił, a cesarz uznał to za łaskę bogów.

Rozdział 19

  Do Winicjusza przyszedł Chilon z nowymi informacjami. Oznajmił, że rozmawiał z Ursusem, ale nadal nie wiedział, gdzie ukrywała się Ligia. Poinformował go jednak o nocnym spotkaniu chrześcijan w Ostrianum. Marek postanowił tam pójść, licząc, że odnajdzie ukochaną. Chilon nie chciał iść, obawiając się Glauka, lecz Winicjusz zmusił go do tego, dając mu złotą monetę na zachętę. Ustalili, że towarzyszyć im będzie gladiator Kroton. Przed wyprawą Chilon zdobył znak wstępu na spotkanie i założył perukę.

Rozdział 20

  W drodze do Ostrianum Winicjusz, Chilon i Kroton mijali tłum ludzi, którzy śpiewali i pozdrawiali się słowami Pokój z wami lub Chwała Chrystusowi! Marek dziwił się, dlaczego chrześcijanie spotykali się poza świątyniami żydowskimi, na co Chilon wyjaśnił mu, że Żydzi uznają chrześcijan za sektę. W Ostrianum zobaczyli zakapturzonych ludzi, a także Apostoła Piotra, który przemawiał do zgromadzonych z prostotą i miłością. Winicjusz był poruszony jego słowami i dostrzegł, że chrześcijaństwo różni się od innych religii i filozofii. W końcu Chilon wskazał mu Ligię i Ursusa.

Rozdział 21

  Na widok Ligii Winicjusz odczuł wielkie wzruszenie. Po naradzie Marek, Chilon i Kroton ustalili, że tej samej nocy porwą dziewczynę z jej domu. Ligia szła z Apostołem Piotrem, a Winicjusza zdziwiło, że rzymscy żołnierze oddawali mu cześć. Gdy Ligia i Ursus weszli do domu, Marek i Kroton ruszyli za nimi, planując realizację swojego zamiaru, a Chilon ukrył się na zewnątrz.

Rozdział 22

  Dom okazał się duży i trudny do przeszukania. Marek i Kroton natknęli się na Ursusa przy fontannie. Winicjusz kazał gladiatorowi go zabić, a sam wbiegł do domu i chwycił Ligię. Dziewczyna chciała krzyczeć, ale strach odebrał jej głos. Na zewnątrz ujrzeli Ursusa trzymającego zmasakrowanego Krotona. Ligia błagała go, by nie zabijał. Chilon, ukryty w cieniu, był przekonany, że Kroton pokonał Ursusa, lecz ku swemu przerażeniu zobaczył, jak Lig niesie nieprzytomnego gladiatora do rzeki.

Rozdział 23

  Winicjusz obudził się z poważnymi ranami – miał złamane ramię i nogę. Zorientował się, że znalazł się pod opieką chrześcijan, a nad nim czuwali lekarz Glauk i starzec Kryspus. Był w domu Miriam. Kiedy Glauk nastawiał mu ramię, Marek mdlał z bólu. Po chwili zobaczył Ligię, która opowiedziała mu, co się wydarzyło. Glauk oznajmił, że teraz muszą się przenieść w inne miejsce, lecz Winicjusz obiecał, że nie będzie ścigał Ligii i weźmie na siebie winę za śmierć Krotona. Kryspus nie był do tego przekonany, ale Ligia postanowiła czuwać nad Markiem, wierząc, że Chrystus go uzdrowi.

Rozdział 24

  Winicjusz martwił się, że Chilon mógł donieść o jego zaginięciu. Wysłał więc po niego Ursusa. Gdy szli razem do domu Miriam, Chilon próbował udawać, że nigdy nie był na Zatybrzu, ale Ursus wiedział, że kłamie. Podczas rozmowy Marek nakazał Grekowi udać się do jego domu i powiadomić służbę, że wyjechał do Benewentu. Chilon zgodził się, lecz wtedy Glauk i Ursus rozpoznali w nim człowieka, który wyrządził im krzywdę. Marek pozwolił im go zabić, ale Apostoł Piotr przypomniał o konieczności przebaczenia. W efekcie Glauk i Ursus darowali Chilonowi życie, co wprawiło go w osłupienie.

Rozdział 25

  Winicjusz również nie potrafił zrozumieć przebaczenia Chilonowi. Ligia opiekowała się nim, co sprawiało mu radość. Zapytał ją, czy i ona mu wybaczyła, a gdy potwierdziła, wyznał, że będzie wychwalał jej Boga, bo jest jej. W gorączce miał dziwne sny. Po przebudzeniu słuchał opowieści Apostoła Piotra o pojmaniu Chrystusa i znów zapadł w sen. Gdy wstał, zobaczył czuwającą przy nim Ligię i uświadomił sobie, że nie potrafił już jej oddzielić od nauki chrześcijańskiej.

Przejdź do pełnej wersji

Bohaterowie lektury „Quo Vadis”

Marek (Markus) Winicjusz

  Służył Domicjuszowi Korbulonowi w wojnie przeciw Partom, wrócił z Azji Mniejszej. Był pięknym i atletycznym młodzieńcem, umiał zachować pewną estetyczną miarę w zepsuciu. To młody i bogaty patrycjusz rzymski, który wyróżniał się odwagą, dumą i wojskowym hartem ducha. Jako siostrzeniec wpływowego Petroniusza cieszył się wysoką pozycją w społeczeństwie, a jego życie toczyło się w luksusie i rozpuście charakterystycznej dla czasów Nerona. Jego światopogląd uległ jednak głębokiej przemianie, gdy zakochał się w delikatnej i cnotliwej Ligii, chrześcijance. Początkowo traktował ją jako zdobycz, lecz z czasem miłość do niej doprowadziła go do odkrycia nowej wiary i wartości, które stały w sprzeczności z brutalnym rzymskim światem. Przyjął chrzest od samego Piotra Apostoła. Wiara Winicjusza przeszła wiele prób, lecz ostatecznie wyszedł zwycięsko z tej bitwy i mógł zamieszkać z ukochaną Ligią na Sycylii. Jego historia to opowieść o przemianie wewnętrznej – z dumnego i impulsywnego żołnierza stał się człowiekiem pełnym pokory i oddania wyższym ideałom.

Ligia Kallina

  Córka króla Ligów, Kallina to jej barbarzyńskie imię. Była młodą, piękną i niezwykle delikatną dziewczyną o subtelnej urodzie i łagodnym usposobieniu. Jej oczy błękitne, jakby w nich niebo zamieszkało, patrzyły na świat z łagodnością i zdziwieniem. Pochodziła z plemienia Ligów, lecz wychowała się w Rzymie jako zakładniczka, pozostając pod opieką rodziny Aulusa Plaucjusza i Pomponii Grecyny. Jej ojciec zginął bowiem w wojnie przeciwko Wanniuszowym Swebom i Jazygom, a niedługo później zmarła także jej matka. Choć formalnie znajdowała się wśród rzymskiej arystokracji, jej serce i dusza należały do chrześcijańskiej wspólnoty, której wartości wyznawała z głęboką wiarą. Była pełna pokory, cnoty i dobroci, co wyróżniało ją na tle zepsutego i okrutnego świata rzymskiej elity. Gdy Marek Winicjusz się w niej zakochał, początkowo bała się jego namiętności i brutalności, lecz mimo to jej serce stopniowo otworzyło się na jego miłość, zwłaszcza gdy zobaczyła jego duchową przemianę. W obliczu prześladowań chrześcijan pozostała wierna swojej wierze i ideałom, wykazując się odwagą i niezłomnością. Jej postać symbolizuje czystość, miłość oraz siłę duchową, która ostatecznie zwycięża nad okrucieństwem i rozpustą Rzymu.

Neron

  Cesarz rzymski, nazywany w utworze Ahenobarbem, czyli Miedzianobrodym, w niektórych tłumaczeniach również Rdzawobrodym. Miał wielką, osadzoną na grubym karku głowę, straszną, ale jednocześnie niemal śmieszną, gdyż z daleka przypominała głowę dziecka. Jego twarz była szeroka, krótka, włosy miał ciemne, splecione w cztery rzędy pukli. Oczy Nerona były wypukłe, niebieskie, szkliste, bez myśli, podobne do oczu umarłych. Brody nie nosił, gdyż przed niedawnym czasem poświęcił ją Jowiszowi, za co cały Rzym składał mu dziękczynienie, jakkolwiek po cichu szeptano sobie, iż poświęcił ją dlatego, że jak wszyscy z jego rodziny zarastał na czerwono. W jego silnie występującym nad brwiami czole było jednak coś olimpijskiego. W ściągniętych brwiach znać było świadomość wszechmocy; lecz pod tym czołem półboga mieściła się twarz małpy, pijaka i komedianta, próżna, pełna zmiennych żądz, zalana mimo młodego wieku tłuszczem, a jednak chorobliwa i plugawa. Ligii wydał się wrogim, lecz przede wszystkim ohydnym. Neron był okrutnym, próżnym i zepsutym władcą. Dążył do władzy absolutnej, nie tolerował sprzeciwu. Uwielbiał występować jako artysta – śpiewał, grał na lutni i pisał wiersze, choć nie miał wielkiego talentu. Otaczał się pochlebcami, którzy utwierdzali go w przekonaniu o jego rzekomym geniuszu. Neron był też kapryśny i nieprzewidywalny. Wykazywał się wielkim okrucieństwem i czerpał przyjemność i natchnienie z widoku tortur i rzezi. Był nawet zdolny do zlecenia zabójstwa swojej matki Agrypiny oraz żony Oktawii, a także innych bliskich osób, jeśli uznał, że stanowiły dla niego jakieś zagrożenie. To z jego rozkazu podpalono Rzym, zrzucono winę na chrześcijan i zorganizowano krwawe igrzyska, podczas których ponieśli męczeńską śmierć. Mimo swojej potęgi Neron był człowiekiem tchórzliwym i słabym. Gdy poparcie dla niego zaczęło słabnąć, a wrogowie zbliżali się do Rzymu, nie potrafił stawić czoła sytuacji. Ostatecznie, opuszczony przez wszystkich, popełnił samobójstwo z pomocą wyzwoleńca Epafrodyta, gdyż nawet na to nie starczyło mu odwagi. W chwili śmierci miał trzydzieści jeden lat.

Petroniusz

  Wuj Marka Winicjusza. Był rzymskim arystokratą, augustianinem, doradcą cesarza Nerona i wyrafinowanym estetą. Słynął ze swojego niezwykłego smaku, giętkiego umysłu, inteligencji oraz zdolności do subtelnej manipulacji, dzięki czemu zyskał duży wpływ na dworze cesarskim i nazywano go arbitrem elegancji, arbiter elegantiarum. . Jego życie toczyło się w otoczeniu luksusu, sztuki i rozkoszy, ale w przeciwieństwie do wielu innych patrycjuszy nie był ślepo oddany okrucieństwu i bezmyślnej rozpuście – nie był ani gorszy, ani lepszy od innych epikurejczyków, ale przewyższał ich wszystkich. Wyróżniał się ciętym dowcipem i dystansem wobec rzeczywistości, co pozwalało mu przetrwać w świecie pełnym intryg. Potrafił zręcznie balansować na granicy łaski i niełaski Nerona, umiejętnie podsycając jego próżność, a jednocześnie drwiąc z jego słabości. Mimo swej pozornej obojętności na ludzkie cierpienie wykazywał pewien rodzaj moralności – nie pochwalał okrucieństwa i miał w sobie więcej człowieczeństwa niż wielu innych rzymskich dostojników. Ryzykował również, szukając pomocy dla swego siostrzeńca, Winicjusza, o którego bardzo się martwił. Nauka Pawła z Tarsu na niego wpłynęła, lecz nie wyobrażał sobie zostania chrześcijaninem, gdyż za bardzo lubił przyjemne, beztroskie i wygodne życie. Jego los odmienił się, gdy popadł w niełaskę u cesarza. Wiedząc, że nie uniknie wyroku śmierci, postanowił umrzeć na własnych warunkach, tak jak żył. W ostatnich chwilach życia urządził ucztę, otoczył się przyjaciółmi, a także odczytał list wyśmiewający Nerona. Odszedł razem z ukochaną Eunice w spokoju, popełniając samobójstwo przez nakazanie podcięcia żył, zachowując swój styl i godność aż do końca.

Tygellinus (Tygellin)

  Jeden z najbardziej wpływowych i bezwzględnych ludzi na dworze Nerona. Jako prefekt pretorianów zyskał ogromną władzę, którą wykorzystywał do realizowania okrutnych intryg i bezwzględnego eliminowania przeciwników. W przeciwieństwie do wyrafinowanego i inteligentnego Petroniusza kierował się brutalnością oraz ślepą lojalnością wobec cesarza, starając się zyskać jego przychylność za wszelką cenę. Słynął z podłości i okrucieństwa, nie cofając się przed torturami, doniesieniami i spiskami. Był także jednym z głównych inspiratorów prześladowań chrześcijan, podsycając w Neronie nienawiść i nakłaniając go do coraz bardziej krwawych rozrywek. To on miał duży wpływ na decyzję o podpaleniu Rzymu, a następnie na obarczenie winą niewinnych ludzi, by odsunąć podejrzenia od cesarza. Jego nienawiść do Petroniusza wynikała z zazdrości – nie dorównywał mu inteligencją ani kulturą, więc próbował zdobyć przewagę poprzez intrygi i donosicielstwo.

Subriusz Flawiusz

  Był rzymskim trybunem wojskowym i jednym z uczestników spisku Pizona przeciwko Neronowi. Wyróżniał się odwagą, honorem i niechęcią do tyranii cesarza, co skłoniło go do udziału w próbie jego obalenia. Jako żołnierz miał silne poczucie sprawiedliwości i patriotyzmu, jednak spisek został wykryty, a jego uczestnicy aresztowani. Jego postać symbolizuje odważny sprzeciw wobec despotyzmu i poświęcenie dla wyższych wartości, kontrastując z uległością i strachem większości rzymskich dowódców.

Westynus

  Był rzymskim arystokratą i senatorem, który pojawia się na dworze Nerona jako jedna z wielu postaci otaczających cesarza. W przeciwieństwie do innych dworzan nie wyróżniał się szczególną brutalnością ani intryganctwem, lecz podobnie jak wielu dostojników tamtych czasów podporządkowywał się woli Nerona, aby uniknąć gniewu władcy.

Watyniusz

  Był jedną z postaci pojawiających się na dworze Nerona, znaną ze swojego pochlebstwa i służalczości wobec cesarza. To człowiek o niskich instynktach, gotowy na wszystko, by zyskać przychylność władcy i utrzymać swoją pozycję. Słynął z podłości, donosicielstwa i bezwzględności, przez co stał się znienawidzony nawet wśród innych dworzan. Jego wygląd budził odrazę – był garbaty i miał śmieszny, karykaturalny sposób bycia, co nie przeszkadzało mu w pełnieniu funkcji jednego z ulubieńców Nerona. Często uczestniczył w cesarskich ucztach i orgiach, bawiąc Nerona i jego otoczenie swoimi plugawymi żartami oraz chęcią poniżania innych. Nie miał żadnych moralnych hamulców i gotów był wydać każdego, jeśli mogło mu to przynieść korzyść.

Lukan

  Był rzymskim poetą i jednym z otaczających Nerona dworzan. Słynął ze swojego talentu literackiego, a jego najsłynniejszym dziełem był epicki poemat „Farsalia”, opowiadający o wojnie domowej między Cezarem a Pompejuszem. W przeciwieństwie do wielu pochlebców z otoczenia cesarza miał ambicje artystyczne i cenił prawdziwą literaturę, choć początkowo starał się zyskać uznanie Nerona. Jego relacja z cesarzem była jednak skomplikowana – początkowo cieszył się jego przychylnością, lecz wkrótce popadł w niełaskę. Neron, sam uważający się za wielkiego artystę, zazdrościł Lukanowi talentu i sukcesu, co doprowadziło do narastającego konfliktu. Ostatecznie poeta przyłączył się do spisku Pizona, którego celem było obalenie cesarza. Kiedy spisek został wykryty, Lukan został aresztowany i zmuszony do popełnienia samobójstwa.

Seneka

  Był jednym z najwybitniejszych filozofów i myślicieli swoich czasów, a także nauczycielem i doradcą Nerona. Słynął ze swojego stoicyzmu, który głosił umiar, cnotę i dystans wobec dóbr materialnych, choć sam, paradoksalnie, zgromadził wielki majątek i przez lata utrzymywał się na wysokiej pozycji na cesarskim dworze. Początkowo miał duży wpływ na młodego Nerona, starając się go kierować ku sprawiedliwym i rozsądnym rządom. Z czasem jednak cesarz stawał się coraz bardziej okrutny i nieprzewidywalny, a Seneka stopniowo tracił swoją pozycję. Świadomy niebezpieczeństwa, próbował wycofać się z życia politycznego, lecz Neron nie zamierzał pozwolić mu na spokojną starość. Gdy wykryto spisek Pizona, Seneka został oskarżony o udział w intrydze i zmuszony do popełnienia samobójstwa.

Poppea Sabina

  Na dworze określana mianem „boskiej Augustyny”, a przez lud nazywana „ulicznicą”. Była zabobonna i przesądna. To piękna, ale jednocześnie próżna, okrutna i bezwzględna kobieta. Była żoną Nerona i miała na niego ogromny wpływ. Wykorzystywała swoją urodę oraz przebiegłość, aby manipulować cesarzem i osiągać własne cele. Poppea nie znosiła rywalek i bez skrupułów pozbywała się tych, które mogłyby zagrozić jej pozycji. To ona przyczyniła się do zgładzenia Oktawii, pierwszej żony Nerona. Była zazdrosna i mściwa, zwłaszcza wobec kobiet, które cesarz mógł darzyć sympatią. Jej nienawiść do chrześcijan wynikała między innymi z tego, że była zazdrosna o urodę i młodość Ligii, a także o to, że Marek Winicjusz zakochał się w Ligii, a nie w niej. Mimo swojej pozycji i wpływów Poppea nie była szczęśliwa. Straciła dwoje dzieci: córkę Augustę i syna Rufinusa. Żyła w ciągłym strachu przed pozbawieniem władzy i łask Nerona. Ostatecznie jej los okazał się tragiczny – zginęła z rąk własnego męża.

Akte

  Greczynka, dawna kochanka Nerona. Nie była chrześcijanką, ale czytała listy Pawła z Tarsu. Była jedyną niezepsutą osobą w pałacu Nerona i jako jedyna również tak naprawdę go kochała. Wykazywała się dobrocią, łagodnością i szlachetnością. Cesarz czuł do niej sentyment, więc dał jej mieszkanie na swym dworze, a także pozwalał jej bywać na ucztach. Akte, na miarę swoich możliwości, starała się pomóc Ligii i ochronić ją przed intrygami Poppei i Nerona. Po śmierci cesarza tylko ona zadbała o jego ciało, owinęła je w kosztowne tkaniny i wedle zwyczaju spaliła na stosie przepełnionym wonnościami.

Przejdź do pełnej wersji

Motywy literackie w lekturze „Quo Vadis”

Wszystkie lektury