Motyw matki w literaturze

  Jest to motyw bardzo często występujący w wielu rodzajach literatury. Matka to osoba istotna w życiu każdego człowieka, mająca duży wpływ na jego dalsze funkcjonowanie i osobowość. Jako rodzic przyjmuje ona różne oblicza - dobra i opiekuńcza, zaniedbująca i bezduszna, a także cierpiąca z powodu utraty dziecka. Motyw matki może także być nawiązaniem do ojczyzny, polski, ziemi i ogólnie rodzicielstwa. Jest ona wtedy bowiem traktowana jako opiekuńczy patron, ale też jako osoba inicjująca, która zapoczątkowała istnienie przyrody, natury, ludzkości. Matka jest także symbolem bezpieczeństwa, miłości i opieki. Często jednak cierpi, ponieważ związana ze swym dzieckiem przeżywa wszystko co je spotyka. Jak pokazuje literatura nie wszystkie rodzicielki mają takie podejście i odczucia.

Motyw matki – przykłady z lektur

Lament świętokrzyski

Anonim

  Opisuje Matkę Boską cierpiącą po stracie syna - Jezusa Chrystusa. Jest przedstawiona jako zwykła ziemska kobieta, a nie istota boska. Jej emocje są jednak bardzo głębokie i prawdziwe. Maryja chce ulżyć swemu synowi - zdaje sobie sprawę z jego bólu i chciałaby móc wziąć go na siebie. Matka buntuje się, prosi o pomoc, ma wyrzuty do Archanioła Gabriela, który obiecał jej szczęście, a nie cierpienie. Ostatecznie Maryja godzi się z losem swoim i swojego dziecka. Czuje się bezsilna, ale obiecuje Chrystusowi, że nigdy go nie zapomni, a także nie będzie miała innych potomków. Jest tu zawarty typowy motyw Stabat Mater Dolorosa, który dosłownie oznacza motyw matki cierpiącej.

Tango

Sławomir Mrożek

  Matka Artura Eleonora to przykład kobiety, której nie można zaliczyć do grupy tych dobrych i opiekuńczych. W związku z panującą w ich domu rodzinnym swobodą żona Stomila nie traktuje swoich obowiązków rodzicielskich poważnie, a wręcz wyzbyła się wszelkich ograniczeń z tym związanych. Relacje Eleonory z synem są bardzo płytkie i powierzchowne, ich miejsce zajęło tylko przyzwyczajenie. Matka nie pamięta daty urodzin Artura, gdy była jeszcze w ciąży biegała nago po lesie licząc na to, że jej potomek będzie artystą. Chłopaka jednak interesuje medycyna, co wywołuje u Eleonory niezadowolenie, ale ostatecznie, gdy jej syn umiera kompletnie jej to nie wzrusza. U Artura widać konsekwencje takiego postępowania - jest nerwowy, nie panuje nad emocjami, brak mu czułości i matczynego ciepła.

Przedwiośnie

Stefan Żeromski

  Jadwiga Baryka to przykład kobiety kochającej swoje dziecko bezgranicznie. Gdy Stary Baryka wyjeżdża na wojnę Cezary zaczyna sprawiać problemy - nie szanuje matki i nie jest jej posłuszny. Kobieta jednak poświęca się dla syna i wszystko mu oddaje. Dzielnie walczy o przetrwanie i utrzymanie rodziny. Jadwiga ostatecznie została skazana na ciężkie roboty i zmarła. Cezary po czasie zdał sobie sprawę, że jego matka za życia bardzo zmizerniała, schudła, zbladła. Miał wyrzuty sumienia, że nie dostrzegł jej wysiłków i miłości, nie odwzajemnił tego. W związku z tym dojrzały już Cezary bardzo tęskni za matką i często ją wspomina. Nie widać w nim jednak problemów związanych z brakiem rodzinnego ciepła, co oznacza, że starania matki Jadwigi nie poszły na marne.

Przejdź do pełnej wersji

Lektury, w których występuje motyw matki

Wszystkie motywy