Pani Bovary

Gustave Flaubert

  • Szkoła średnia
  • Lektura obowiązkowa

Czas akcji: XIX wiek

Miejsce akcji: Normandia (kraina w północnej Francji), a w niej miasteczka: Rouen (miejsce pochodzenia i nauki Karola, a także spotkań Emmy z Leonem); Bertaux (miejsce urodzenia Emmy; tam poznała się z Karolem); Tostes (miejsce pierwszej praktyki lekarskiej Karola), Yonville-l’Abbaye (miejsce, do którego przeprowadzili się państwo Bovary; tutaj Emma poznała Leona i Rudolfa), posiadłość La Vaubyessard (tutaj odbył się bal u markiza d’Andervilliersa, podczas którego Emma zachwyciła się francuską arystokracją)

Gatunek literacki: Powieść społeczno-obyczajowa, realistyczna

Epoka: Pozytywizm

Motywy: nauki, książek, medycyny, matki, małżeństwa, dziecka, pieniędzy, romansu, zdrady, oszustwa, pozycji społecznej, depresji, marazmu, mitu, mitomanii, samobójstwa

Streszczenie lektury „Pani Bovary”

Część I

  W 1830 roku Karol Bovary miał piętnaście lat i właśnie rozpoczął naukę w gimnazjum. Nowa szkoła mieściła się w Rouen – miasteczku położonym na północy Francji. Młody chłopak nie został tam zaakceptowany przez nowych znajomych ze względu na swój wygląd i strój.
 Po latach Karol spróbował się dostać do szkoły medycznej, co zasugerowała mu jego matka. Nie widziała ona świata poza swoim jedynym synem. Dodatkowo ojciec chłopaka, Karol Dionizy Bartłomiej, był kiedyś chirurgiem wojskowym. Za pierwszym razem Karol nie przeszedł egzaminów wstępnych, jednak już drugie podejście okazało się sukcesem. Chłopak skończył studia medyczne, otrzymując tytuł officier de santé w publicznej służbie zdrowia. Mimo że był już dorosłym i wykształconym mężczyzną, największy wpływ na jego życie wciąż miała matka. Ta zaś pragnęła, by jej syn jak najszybciej znalazł żonę. Zaaranżowała więc jego małżeństwo z brzydką i starą, lecz bogatą wdową – Heloizą Dubuc.
 Po pewnym czasie Karol przeniósł się do miejscowości Tostes, położonej w północnej Normandii, gdyż właśnie tam miał odbyć swoją pierwszą praktykę lekarską. Był sumienny i troskliwy, dlatego bardzo szybko zyskał sympatię i zaufanie mieszkańców miasteczka. Któregoś wieczoru Karol został wezwany do wypadku. Okazało się, że na niedalekiej farmie w Bertaux pan Rounault złamał nogę. Gdy młody lekarz dotarł na miejsce i ujrzał córkę gospodarza śliczną Emmę, od razu się w niej zakochał. Nie zamierzał wcale ukrywać swoich uczuć, co wprawiało w gniew Heloizę. Oprócz obiektu westchnień swojego męża kobietę dręczył jeszcze kredyt hipoteczny, którego nie mogła spłacić od wielu lat. Był on jej wielką tajemnicą. W końcu jednak kłamstwa Heloizy ujrzały światło dzienne. Kobieta nie mogła się z tym pogodzić. Czuła się upodlona i zdradzona. Ostatecznie nie wytrzymała tej presji i zmarła z powodu rozległego wylewu.
 Karol nie rozpaczał po śmierci swojej żony. Nie chciał też zwlekać z ponownym ożenkiem, dlatego niedługo po pogrzebie poprosił Emmę o rękę. Ich ślub był wspaniały, a wesele huczne. Po tym wydarzeniu akcja powieści skupia się na żonie Karola – pani Bovary. Emma uczyła się wcześniej w żeńskim klasztorze, gdzie czytała mnóstwo książek romantycznych. Gdy poznała Karola, miała nadzieję, że jej życie będzie wyglądało jak rodem z miłosnej powieści. Krótko po ślubie uświadomiła sobie jednak, że obecne życie – nudny mąż i szare miasteczko Tostes, nie są spełnieniem jej młodzieńczych marzeń.
 Pewnego razu Karol i Emma zostali zaproszeni na bal do markiza d’Andervilliersa w posiadłości La Vaubyessard. Był to pierwszy raz, kiedy Emma spotkała się z ówczesną francuską arystokracją. Ta zrobiła na niej ogromne wrażenie. Od tego czasu wszystko zaczęło się zmieniać. Emma zapragnęła być jak damy z wyższych sfer, ponieważ głęboko w sercu czuła, że właśnie do tego została stworzona.
 Pani Bovary próbowała zmienić swój styl życia, jednak rutyna, jaka czekała ją w Tostes, nie dawała kobiecie wielu możliwości. Wkrótce Emma popadła w depresję. Czuła, że nie znajduje się we właściwym dla siebie miejscu – żyła na prowincji, a była powołana do obracania się w arystokratycznych sferach. Karol bardzo martwił się stanem żony, więc zasięgnął porady u znajomego lekarza. Po rozmowie z nim zdecydował, że muszą się przeprowadzić. Żywił nadzieję, że zmiana otoczenia korzystnie wpłynie na Emmę. Państwo Bovary mieli wyjechać do Yonville-l’Abbaye i ułożyć życie od nowa. Chwilę przed przeprowadzką Emma odkryła, że jest w ciąży.

Przejdź do pełnej wersji

Bohaterowie lektury „Pani Bovary”

Emma Bovary

  Córka pana Rouaulta. Była niezwykłej urody. Zgodziła się wyjść za Karola, jednak bardzo szybko małżeństwo okazało się dla niej uciążliwe. Nużyła ją rutyna małego miasteczka, a także niezdarny mąż, z którym nie miała wspólnych tematów do rozmowy. Była wychowywana przez siostry zakonne, u których zaczytywała się w romantycznych książkach. Od tego czasu marzyła jej się wielka miłość, której nie zasmakowała u boku Karola. Kobieta miała częste wahania nastrojów, łatwo popadała w depresję. Zmiana miejsca zamieszkania wcale jej nie pomogła, nowe miasteczko równie szybko ją znudziło. Wdała się w romans z urzędnikiem Leonem oraz arystokratą Rudolfem. Nie była wierną żoną ani przykładną matką. Chciała urodzić syna, a zamiast tego wydała na świat córkę, którą szybko przekazała pod opiekę mamki. Nie była zdolna do kochania własnego dziecka. Nie dbała o rodzinę ani o dom. Czuła się niespełniona, a romanse i uciechy materialne dawały jej chwilową ekscytację. Rudolf zostawił Emmę przez jej zaborczość. Leon również obawiał się zmiennych nastrojów ukochanej, aż w końcu stała mu się obojętna. Pani Bovary była mitomanką, co oznacza, że miała nierealne oczekiwania i fantazjowała na swój temat. Sądziła, że została stworzona do wyższych celów. Zaczęła tak myśleć po balu w La Vaubyessard, gdzie spotkała francuską arystokrację, która ją zachwyciła. Dodatkowo Emma trwoniła majątek męża na dobra materialne, w ukryciu zaciągając dług u kupca Lheureux, a później z desperacji także u innych osób. Gdy była już w bardzo trudnej sytuacji finansowej, zaczęła obawiać się gróźb kupca i kompromitacji, w wyniku czego popełniła samobójstwo, zażywając arszenik.

Matka Karola

  Niegdyś była bogata i piękna, jednak na starość stała się nerwowa i zgorzkniała. To wszystko z powodu męża, który ją zdradzał i zaprzepaścił majątek. Karol był jej jedynym synem, dlatego całą swoją uwagę poświęcała jego wychowaniu i edukacji. To ona namówiła go, by poszedł na studia medyczne. Zaaranżowała nawet jego małżeństwo ze starą i brzydką, lecz bogatą wdową. Była przeciwna ożenkowi Karola z Emmą, jednak dopiero wówczas syn pokazał, że potrafi jej się sprzeciwić. Po śmierci synowej i Karola kobieta chwilę zajmowała się ich osieroconą córką. Wkrótce jednak i ona zmarła.

Karol Dionizy Bartłomiej

  Ojciec Karola, były chirurg wojskowy. Został wyrzucony z wojska za niewłaściwe zachowanie związane z różnymi nadużyciami. Nie ożenił się z miłości, lecz dla majątku. Był kobieciarzem, który lubił trwonić pieniądze. Zmarł nagle, gdy rozkwitał romans Emmy z Leonem.

Karol Bovary

  Młody lekarz, który skończył medycynę za namową matki. Nie dostał się na studia za pierwszym razem. Jego małżeństwo z Heloizą Dubuc było zaaranżowane przez matkę. Karol był jej posłuszny do czasu, gdy poznał Emmę. Wtedy, wbrew niechęci matki, ożenił się z miłości. Bardzo kochał panią Bovary, jednak nie potrafił spełnić jej oczekiwań. Z natury był raczej niezdarny i prostolinijny. Nie podzielał pasji ani wielkich, romantycznych marzeń Emmy. Szybko zyskiwał sobie jednak zaufanie i poważanie wśród ludzi, gdyż był zaangażowanym, uczciwym i miłym lekarzem. Po śmierci Emmy długo rozpaczał, lecz kiedy odkrył jej korespondencję z kochankami, zmarł na zawał serca.

Heloiza Dubuc

  Stara, brzydka, lecz majętna wdowa. Została pierwszą żoną Karola w wyniku małżeństwa zaaranżowanego przez jego matkę. Wiedziała o zauroczeniu Karola piękną Emmą. Nie podobało jej się to, lecz nie mogła wpłynąć na męża. Heloiza miała niespłacony kredyt, który był jej wielką tajemnicą. Gdy ten sekret wyszedł na jaw, zmarła wskutek rozlewu krwi.

Pan Rouault

  Ojciec Emmy. Miał na swoim gospodarstwie wypadek, w wyniku którego złamał nogę. Właśnie wtedy został do niego wezwany Karol Bovary, który od razu zakochał się w córce Rouaulta i zaczął go często odwiedzać.

Berta Bovary

  Córka państwa Bovary, ich jedyne dziecko. Została oddana pod opiekę mamki, gdyż Emma nie potrafiła się nią zajmować. Po śmierci obojga rodziców została z babką, która również wkrótce zmarła. Przygarnęła ją wtedy uboga ciotka, a Berta zaczęła pracować u niej w przędzalni bawełny.

Leon Dupuis

  Młody urzędnik, miłośnik literatury i sztuki. Z państwem Bovary poznał się podczas kolacji w oberży w Yonville. Był bratnią duszą Emmy. Początkowo ich przyjaźń nie przerodziła się w romans, gdyż oboje nie chcieli sprawiać sobie problemów. W pewnym momencie Leon wyjechał na studia prawnicze do Paryża, co przyczyniło się do złego samopoczucia pani Bovary. Spotkali się po latach na przedstawieniu operowym w Rouen. Wtedy ich uczucie rozgorzało na nowo, a kochankowie nie mieli już skrupułów, by je hamować. Leon obawiał się jednak zaborczości i wahań nastrojów pani Bovary.

Rudolf Boulanger

  Arystokrata z Huchette. Postanowił sobie, że zdobędzie Emmę, i tak też uczynił. Nie miał jednak względem niej poważnych zamiarów. Ponadto przeszkadzała mu porywczość pani Bovary. Gdy ta planowała z nim uciec, on zakończył ich romans jednym listem.

Przejdź do pełnej wersji

Motywy literackie w lekturze „Pani Bovary”

Wszystkie lektury