Motyw pieniędzy w literaturze

Przypowieść o talentach

Biblia

  Historia trzech sług, którzy dostali pewną kwotę pieniędzy do rozdysponowania na określony czas. Dwóch z nich postanowiło pomnożyć swój majątek, natomiast trzeci zdecydował się na „zamrożenie” kapitału. Po powrocie Pan pochwalił odważnych inwestorów, posiadających powiększoną sumę talentów. Rozgniewał go natomiast trzeci sługa, który co prawda nie stracił swojego talentu, ale też nie wykorzystał go w żaden sposób. Wypędził poddanego tymi słowami: „Każdemu bowiem, kto ma, będzie dodane, tak że nadmiar mieć będzie. Temu zaś, kto nie ma, zabiorą, nawet to, co ma”. Talenty, czyli ówczesna waluta są synonimem umiejętności każdego człowieka, które przeznaczone są do tego, by je rozwijać. Osoba postępująca w życiu biernie, jedynie traci w oczach Boga.

Skąpiec

Molier

  Główny bohater, Harpagon (łac. Hak, łupieżca, rabuś) stał się denotacją chorobliwego skąpstwa. W zamian za utrzymanie swojego bogactwa nie bał się doprowadzić do nieszczęścia własnej córki czy wyłudzić pieniądze od swego syna. Majątek stał się dla niego ważniejszy od rodziny. Bogacenie się, aż do granic karykatury stało się sensem jego życia. Nie wydawał swoich zarobków, gdyż zbieranie pieniędzy było dla niego celem samym w sobie. Końcówka również nie napawa optymizmem. Gdy, wydawałoby się, Harpagon zmienił swoje podejście, bohater wciąż poszukiwał swojej zagubionej szkatułki z pieniędzmi.

Zbrodnia i kara

Fiodor Dostojewski

 Biedny student Rodion Raskolnikow z powodów finansowych zaplanował zabójstwo lichwiarki. Zastane nierówności społeczne uznał za niesprawiedliwe i dopuszczające możliwość nawet pozbawienia życia mniej wartościowych osób. Po dokonaniu czynu, okradł mieszkanie Alony Iwanownej, ukrywając kosztowności w bezpiecznym miejscu. Pieniądze – a w tym wypadku ich brak – posłużyły tutaj za motywację do dokonywania najokrutniejszych przewinień. Wpędziło to Raskolnikowa w wielkie cierpienia psychiczne; nigdy nie wykorzystał skradzionego kapitału.