Hamlet

William Szekspir

  • Szkoła średnia
  • Lektura uzupełniająca

Czas i miejsce akcji: Bliżej nieokreślony. Dania, zamek Elzynor,a potem cmentarz

Gatunek literacki: Tragedia

Epoka: Renesans/Barok

Motywy: matki, ojca, ducha, przemijania, miłości, kobiety, śmierci, zemsty, sztuki, cudzołóstwa, kazirodztwa, szaleństwa, pojedynku, władzy, samobójstwa

Streszczenie lektury „Hamlet”

AKT I

Scena I

  Na tarasie przed zamkiem przyjaciel Hamleta – Horacy, spotyka się z oficerem Marcellusem oraz dwoma strażnikami: Bernardem i Franciskiem. Prowadzą oni dialog na temat niezwykle dziwnego zjawiska, jakie dostrzegli w nocy. Uważają, że widzieli ducha zmarłego króla Danii – Hamleta. Na potwierdzenie zaobserwowanego zjawiska wkrótce pojawia się duch. Horacy podejmuje próbę porozumienia się z gniewną i milczącą postacią, jednak bezskutecznie, ponieważ zjawa znika. Według przyjaciela Hamleta ubiór ducha przypominał ten z pamiętnej bitwy przeciwko norweskim wojskom. Jak się okazuje, ówczesny władca Norwegii - Fortynbras, w wyniku walk był zmuszony do oddania części ziem, a on sam zginął. Obecnie jego syn - młody Fortynbras zbiera wojska i planuje odzyskać utracone przez ojca ziemie. Horacy obawia się, że duch może zwiastować nadchodzące zagrożenie. Widmo zjawia się po raz drugi, jednak zbliża się ranek, co uniemożliwia zmorze przekazanie informacji. Wraz z zapianiem koguta, symbolizującym nowy dzień, duch znika. Horacy postanawia o wszystkim powiadomić młodego księcia - Hamleta.

Scena II

  Kolejnego dnia nowy władca Danii – Klaudiusz, a jednocześnie brat zmarłego króla wysyła swoich dworzan do norweskiego władcy Fortynbrasa Starszego. Chce nakłonić go do powstrzymania bratanka przed najazdem na duńskie ziemie. Tymczasem do Klaudiusza przybywa Laertes, prosząc o pozwolenie na powrót do Francji. Dalsze wydarzenia dotyczą już postaci Hamleta. Gertruda – jego matka, niedługo po śmierci męża poślubiła swojego szwagra Klaudiusza. Jest zmartwiona przygnębieniem syna, które sam Hamlet tłumaczy jako cierpienie po stracie ojca. Jednocześnie wytykarodzicielce porzucenie żałoby i zaślubiny z nowym mężczyzną, który w dodatku, mimo bliskiego pokrewieństwa, nie może równać się z poprzednim, tak wielkim i szlachetnym, władcą. Królowa i król składają Hamletowi propozycję, by porzucił studia w Wittenberdze i pozostał z nimi. Do głównego bohatera przybywają wartownicy oraz Horacy. Hamlet dowiaduje się od nich, że duch króla powrócił z jakimś ważnym przesłaniem. Książę chce się co do tego upewnić, dlatego decyduje, że będzie towarzyszył im podczas nocnej warty, aby ujrzeć tajemniczą postać.

Scena III

  Laertes żegna się ze swoją siostrą Ofelią oraz ojcem Poloniuszem, ponieważ uzyskał od króla na wyjazd do Francji. Przestrzega Ofelię przed uczuciami wobec Hamleta. Próbuje wyperswadować dziewczynie uleganie zalotom tytułowego bohatera, ponieważ, jak twierdzi, nie może być on stały w uczuciach ze względu na swoje obowiązki wobec państwa. Poloniusz również negatywnie wypowiada się na temat miłosnych wyznań Hamleta. Żąda od córki, aby ta zerwała kontakt z chłopakiem.

Scena IV

  Na dziedzińcu o dwunastej spotykają się Hamlet, Horacy oraz Marcellus. Pojawia się duch króla, który chce rozmawiać wyłącznie z Hamletem. Strażnicy, w obawie przed podstępną pułapką usiłują go powstrzymać, jednak nieskutecznie. Główny bohater udaje się na spotkanie ze zjawą.

Scena V

  W rozmowie z duchem Hamlet dowiaduje się, że zjawą rzeczywiście jest jego ojciec. Co więcej, duch tłumaczy, że podczas snu w ogrodzie jego brat Klaudiusz wlał mu do ucha truciznę, i była to bezpośrednia przyczyna zgonu. Hamlet poprzysięga zemstę. Po odejściu ducha książę prosi wartowników oraz Horacego, by utrzymali w tajemnicy wizytę mary. Hamlet, mimo pytań strażników nie zamierza dzielić się informacjami, jakie przekazał mu ojciec.

Przejdź do pełnej wersji

Bohaterowie lektury „Hamlet”

Hamlet

  Duński książę, który ukończył uniwersytet w Wittenberdze. Mężczyzna delikatny i wrażliwy. Po śmierci swojego ojca powraca do rodzinnego zamku. Nie godzi się z faktem, że jego matka w niedługim czasie po śmierci męża wyszła za jego brata. Po spotkaniu ducha zmarłego ojca i informacji o prawdzie na temat jego śmierci planuje zemstę. Ma pewne wątpliwości, które powstrzymują go od stawienia czoła zabójcy swojego rodzica – Klaudiusza. Hamlet chce, aby stryj sam się zdemaskował. Aby jego plan się powiódł, decyduje się udawać szalonego, a dodatkowo rezygnuje z miłości do Ofelii. Ginie z rąk Laertesa i dopiero wtedy ostatkiem sił zabija Klaudiusza. To postać niezdecydowana, która bywa symbolem wahania się między życiowymi wyborami. Wypowiada znamienne słowa: „Być albo nie być: oto jest pytanie”.

Hamlet, król Danii

  Ojciec młodego Hamleta, pierwszy mąż Gertrudy. Zostaje otruty przez własnego brata Klaudiusza. Dobry mąż i ojciec, cieszył się sławą niezwykłego wodza, który pokonał Norwegów. Po śmierci ukazuje się synowi jako zjawa, żeby powierzyć mu prawdę o okolicznościach swego zgonu.

Królowa Gertruda

  Matka Hamleta, która po śmierci męża zostaje zwiedziona przez podstępnego Klaudiusza. Omamiona pozorną szlachetnością mordercy zostaje jego żoną. Niepokoi ją dziwne zachowanie Hamleta, ale przez swoje niezdecydowanie nie pomaga synowi i ufa opinii Klaudiusza. Umiera, wypijając wino, które dla tytułowego bohatera przygotował zabójca jej pierwszego męża.

Klaudiusz

  Stryj Hamleta oraz brat króla Danii. Zabija swojego brata, wlewając mu do ucha truciznę, a następnie żeni się z królową. Pragnie pozbyć się księcia i w tym celu rozkazuje go śledzić, a ostatecznie wywieźć do Anglii i zgładzić. Niepowodzenie tego planu nakłania Klaudiusza do zorganizowania wspólnie z Laertesem pojedynku, podczas którego zamierzają zabić Hamleta zatrutym ostrzem (floretem) lub zatrutym winem. Ostatecznie ginie z rąk bratanka. Klaudiusz to postać podstępna, bezwzględna i żądna władzy.

Ofelia

  Córka Poloniusza, ukochana Hamleta. Wzór niewinności i piękna. Ze względu na jej delikatne i wrażliwe usposobienie nie wytrzymała tragedii życiowej (śmierci swojego ojca), a także wysłania Hamleta do Anglii. Prawdopodobnie popełniła samobójstwo, gdyż według słów Gertrudy: „Wpadła do rzeki i utonęła”.

Poloniusz

  Dworzanin posługujący się podstępem i umiejętnością manipulacji. Jest egoistyczny, dlatego nie ma zahamowań w przeszkodzeniu córce na drodze do jej szczęścia. Szpieguje nie tylko swojego syna Laertesa, ale nieustannie śledzi też Hamleta, żeby móc udowodnić, że książę stracił zdrowy rozsądek przez miłość do Ofelii. Poloniusz ginie przebity szpadą przez Hamleta po podsłuchaniu jego rozmowy z królową.

Laertes

  Syn Poloniusza oraz brat Ofelii. Pragnie pomścić ich śmierć. Mimo dobrego usposobienia pała nienawiścią i chęcią zemsty wobec Hamleta, dlatego godzi się na propozycję Klaudiusza - pojedynek z głównym bohaterem. Podczas pozornie rozrywkowego pokazu Laertes rani Hamleta zatrutym ostrzem. Gdy on sam otrzymuje śmiertelny cios, postanawia wybaczyć tytułowemu bohaterowi, jednocześnie wyjawiając mu przebiegły plan króla.

Rozenkanc i Guildenstern

  Dawni przyjaciele Hamleta, których Klaudiusz wzywa na dwór w celu śledzenia głównego bohatera. Są odpowiedzialni za doręczenie angielskiemu władcy listów z wyrokiem śmierci dla Hamleta. Kiedy natomiast tytułowy bohater dowiaduje się o spisku, podrabia listy, w których zaleca zabicie obu szpiegów.

Horacy

  Jedyny prawdziwy przyjaciel Hamleta. On jako pierwszy widzi ducha króla duńskiegoi od razu powiadamia o tym księcia. Domyśla się, że zjawa może symbolizować niebezpieczeństwo dla kraju. Hamlet w chwili swojej śmierci mianuje Horacego swoim powiernikiem i tym samym zobowiązuje go do ujawnienia poddanym prawdy o tym, co wydarzyło się w Elzynorze.

Fortynbras

  Syn króla Norwegii. Pragnie pomścić śmierć swojego ojca, który zginął z rąk króla Danii. Młody książę chce odzyskać utracone przez ojca ziemie, ale zostaje w tym powstrzymany przez swojego wuja spiskującego, z Klaudiuszem. Umierający Hamlet, który ceni osobę Fortynbrasa, decyduje się przekazać mu objęcie władzy nad krajem.

Przejdź do pełnej wersji

Motywy literackie w lekturze „Hamlet”

Wszystkie lektury