Motyw władzy w literaturze

  Pojęcie władzy od zawsze było często poruszane w literaturze. Każdy artysta zwracał jednak uwagę na inny aspekt panowania. Były przedstawiane systemy dojścia do władzy, skupiające się głównie na strukturze i zależnościach. Sam król - władca mógł symbolizować dobre, sprawiedliwe rządy, ale także chciwe, okrutne i brutalne. Ciekawą kwestią jest też relacja ludu z panującym królestwem - jest to przestrzeń do pokazania wzorów do naśladowania i popełnianych błędów przez samych władców, ale również przez poddanych. Istotnym pojęciem jest makiawelizm - jest to postawa panującego, który dla władzy zrobi wszystko. Często jest on też niesprawiedliwy, chytry, okrutny i obłudny.

Motyw władzy – przykłady z lektur

Makbet

William Szekspir

  Tytułowy Makbet jest przykładem bohatera przyjmującego postawę makiawelizmu. W początkowo przykładnym, oddanym żołnierzu budzi się nieodparta pokusa do objęcia tronu. Chytra Lady Makbet nie protestuje, a wręcz namawia męża do zamordowania obecnego króla Dunkana. Ta zbrodnia rozpoczyna falę okrucieństwa. Po objęciu władzy Makbet jest przeciwieństwem dobrego, sprawiedliwego króla jakim był Dunkan. Główny bohater staje się tyranem i ostatecznie płaci za to srogą cenę. Jego żona popełnia samobójstwo utrapiona wyrzutami sumienia, natomiast on sam mocno już udręczony swoim pragnieniem ginie w walce z Makdufem.

Mistrz i Małgorzata

Michaił Bułhakow

  Motyw władzy jest tutaj pokazany na zasadzie porównania dwóch miast - dawnego Jeruszalaim i XX-wiecznej Moskwy. Mimo długiego odstępu czasu rząd jest w obu przypadkach wręcz totalitarny - ludzie nie mają prawa głosu, nie mogą się sprzeciwić, bo zostaną usunięci, tkwią w marazmie i bezsilności. W Moskwie można dostrzec, że sytuacja wręcz postąpiła - społeczeństwo jest jeszcze bardziej podporządkowane i uległe władzom. Ciekawym aspektem jest też postać samego szatana, który mimo przyjętym normom jest pozbawiony władzy. Wierzy w Boga i wykonuje jego polecenia, nie włada nawet nad samym sobą.

Kordian

Juliusz Słowacki

  W tym dramacie motyw władzy jest przedstawiony na różne sposoby. Pierwszy z nich przejawia się podczas rozmowy z dozorcą w James Parku, który oświadcza, że światem tak naprawdę rządzi pieniądz. Potwierdza się to także podczas rozstania z Wiolettą, która porzuca Kordiana z powodu braku majątku. Papież czyli głowa i władca kościoła jest przeciwieństwem troszczącego się o ludzi duchownego. Będący pod wpływem cara papież odrzuca prośbę Kordiana, kpi i gardzi narodem Polskim. Również postać cara Mikołaja I pozostawia wiele do życzenia. Władca ten jest chciwy, bezlitosny i okrutny, chce podporządkować sobie wszystkie państwa Europy. Wszystkie te postawy daleko odbiegają od ogólnie przyjętych wartości i ideałów.

Przejdź do pełnej wersji

Lektury, w których występuje motyw władzy

Wszystkie motywy