Motyw przyjaźni w literaturze
Każdy z nas marzy o posiadaniu prawdziwego przyjaciela, kogoś lojalnego, oddanego i wiernego powiernika. Przyjaźń jest jedną z najważniejszych wartości w ludzkim życiu, oczywiście pod warunkiem, że jest szczera. Prawdziwa przyjaźń powinna opierać się na wzajemnym zaufaniu, szczerości, a także gotowości do poświęceń. Często napotykamy na swojej drodze ludzi, którzy jedynie udają, że są naszymi przyjaciółmi, na przykład w celu osiągnięcia własnych korzyści, dlatego właśnie tak ważne jest by fundamentem przyjaźni była bezinteresowność. Prawdziwy przyjaciel może jednak dać nam siłę i motywację oraz całkowicie odmienić nasze życie. W literaturze możemy odnaleźć wiele przykładów motywu przyjaźni zarówno tej prawdziwej, jak i fałszywej oraz wyniszczającej.
Motyw przyjaźni – przykłady z lektur
Kamienie na szaniec
Aleksander Kamiński
Kamiński przedstawia przyjaźń trójki młodych chłopców -Zośki, Alka i Rudego – w obliczu wojny. Chłopców łączy głębokie przywiązanie, martwią się o siebie nawzajem i razem wchodzą w dorosły świat. Gdy Rudy jest przetrzymywany przez gestapo, Zośka i Alek szykują akcję jego odbicia nawet przez sekundę nie dopuszczając do siebie myśli o porzuceniu przyjaciela, chociaż oboje ryzykują własnym życiem. Szczególna relacja łączy Zośkę z Rudym co widać gdy odbity z rąk Niemców Rudy powoli umiera z powodu zadanych mu ran. Śmierć przyjaciela jest dla Zośki olbrzymim ciosem, który nieodwracalnie go zmienia z wesołego młodego chłopca w doświadczonego życiem posępnego człowieka.
Cierpienia młodego Wertera
Wolfgang Goethe
Przyjaźń przedstawiona w tym utworze jest dosyć nietypowa, to relacja Wertera oraz Lotty. Mężczyzna zakochuje się w dziewczynie i chce spędzać z nią jak najwięcej czasu. Po pewnym okresie okazuje się, że mają ze sobą wiele wspólnego, posiadają podobne zainteresowania i pogląd na świat. Sam Werter w swoich listach do przyjaciela stwierdza, że on sam i Lotta są bratnimi duszami, tak jakby byli jedną osobą w dwóch ciałach. Historia jednak kończy się tragedią, ponieważ Werterowi nie wystarcza przyjaźń Lotty i chciałby także jej miłości, co jest niemożliwe ponieważ ma ona męża. Załamany Werter popełnia samobójstwa nie mogąc poradzić sobie z własnymi uczuciami.
Lalka
Bolesław Prus
Przedstawiona w “Lalce” przyjaźń Stanisława Wokulskiego i Ignacego Rzeckiego jest przykładem szczerej, pełnej zrozumienia i dojrzałej relacji. Rzecki jest całkowicie oddany Wokulskiemu i chociaż często nie rozumie lub nie zgadza się z jego wyborami, pozwala Stanisławowi dokonywać własne wybory. Bardzo martwi się, że po jego śmierci przyjaciel będzie samotny, dlatego usilnie stara się znaleźć mu żonę i nie może patrzeć jak Wokulski cierpi z powodu nieodwzajemnionej przyjaźni do Izabeli. Sam Stanisław również troszczy się o przyjaciela i doskonale go zna, wie na przykład jak bardzo Rzecki przywiązany jest do sklepu, dlatego przenosi jego mieszkanie bliżej miejsca pracy.
Lektury, w których występuje motyw przyjaźni
Kamienie na szaniecAleksander Kamiński
Cierpienia młodego WerteraJohann Wolfgang von Goethe
LalkaBolesław Prus
Akademia Pana KleksaJan Brzechwa
Ania z Zielonego WzgórzaLucy Maud Montgomery
Chłopcy z Placu BroniFerenc Molnár
Dywizjon 303Arkady Fiedler
Dzieci z BullerbynAstrid Lindgren
DżumaAlbert Camus
Felix, Net i NikaRafał Kosik
Hobbit, czyli tam i z powrotemJohn Ronald Reuel Tolkien
Ludzie bezdomniStefan Żeromski
Magiczne drzewo. Czerwone krzesłoAndrzej Maleszka
Mały KsiążęAntoine de Saint-Exupéry
MikołajekRené Goscinny
Oda do młodościAdam Mickiewicz
OdysejaAutorstwo przypisuje się Homerowi
Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafaClive Staples Lewis
Oskar i pani RóżaÉric-Emmanuel Schmitt
Panna z mokrą głowąKornel Makuszyński
Pozłacana rybkaBarbara Kosmowska
PrzedwiośnieStefan Żeromski
Przygody Tomka SawyeraMark Twain
Quo VadisHenryk Sienkiewicz
Sposób na AlcybiadesaEdmund Niziurski
Stary człowiek i morzeErnest Hemingway
Stowarzyszenie umarłych poetówNancy Horowitz Kleinbaum
Szatan z siódmej klasyKornel Makuszyński
Tajemniczy ogródFrances Hodgson Burnett
Ten obcyIrena Jurgielewiczowa
W pustyni i w puszczyHenryk Sienkiewicz
Zdążyć przed Panem BogiemHanna Krall
Ziele na kraterzeMelchior Wańkowicz