Pozłacana rybka

Listy do samej siebie

  Główną bohaterką książki jest czternastoletnia Alicja, która w swoim pamiętniku o nazwie „Listy do samej siebie” opisuje najważniejsze wydarzenia ze swojego życia. Wyjaśnia, że kiedyś była bardzo rozpieszczoną jedynaczką i w ten sposób zwracali się do niej rodzice. Wszystko zmieniło się w dniu, kiedy jej tata wyprowadził się z domu. Miała wtedy osiem lat. Próbowała odnaleźć się w nowej sytuacji, tłumaczyła sobie, że czasami tatusiowie przestają mieszkać ze swoimi rodzinami. Obecnie w zachowaniu jej ojca nastąpiła zmiana, ponieważ zaczął się z nią spotykać częściej niż przedtem. Alicja miała wiele obaw w związku z rozwodem rodziców. Bała się, że będzie traktowana jak przedmiot przekazywany z rąk do rąk. Martwiła się, że tata zapomni o niej, tak samo jak o jej matce. Alicję dziwiło to, że rodzice rozwiedli się, mając na uwadze jej dobro. Mimo że nie mieli złych intencji, ich córka czuje się porzucona i zagubiona.

Być tam i tu

  Powoli kończy się pobyt Alicji u dziadków, których odwiedziła w czasie wakacji. Mieszkają oni na wsi (w Kruszynie). Nastolatka nie chce wracać do miasta, czuje się bezpiecznie w domu dziadków. Próbuje namówić babcię, aby mogła zostać dłużej na wsi, lecz ta się nie zgadza. W międzyczasie Alicja stara się rozprawić ze swoją przeszłością oraz problemami rodzinnymi. Piękno natury i spokój miejsca, w którym przebywa, powodują u dziewczynki nostalgiczny nastrój, dlatego wspomina rodziców, przyjaciółkę ze szkoły, nową partnerkę taty, a także pierwsze zauroczenie chłopcem z Kruszyna.
  Od rozwodu rodziców Alicja czuje się zagubiona i osamotniona. Na szczęście ma cudownych dziadków, którzy otaczają ją troską i starają się wypełnić pustkę w jej sercu. Zarówno babcia, jak i dziadek uczą ją doceniać piękno natury oraz zachęcają do rozwijania jej pasji. Młoda bohaterka kocha zwierzęta, zwłaszcza ośmioletnią krowę Fryzunię, uratowaną od rzeźnika. Zwierzęciem opiekują się dziadkowie Alicji, a babcia uparcie każe pić wnuczce jej mleko.

Karton ze zdjęciami

  We wczesnym dzieciństwie dziewczynka otrzymała od dziadka cenny prezent – stary aparat marki Nikon. Uczyła się wtedy robić fotografie i wywoływać zdjęcia w ciemni (małym pokoju na poddaszu). Z czasem stało się to jej prawdziwą pasją, a zdjęcia były coraz lepsze. Dziadek był bardzo krytyczny wobec prac swojej wnuczki, ale dzięki temu zyskała ona motywację do szlifowania swoich umiejętności i wszędzie szukała inspiracji. Bardzo chciała sfotografować swoją babcię, jednak ta zawsze uciekała przed aparatem, tłumacząc, że dziadek i tak zmarnował na nią zbyt wiele kliszy. Pewnego razu Alicja przyjrzała się babci i zauważyła, że opiera ona ciężką głowę na dłoni. Wyglądało to tak, jakby na zgiętym łokciu próbowała udźwignąć wszystkie rodzinne kłopoty i zmartwienia. Dziewczynka domyśliła się, że babcia także mocno przeżyła rozwód jej rodziców, zwłaszcza że bardzo lubiła jej tatę.
  Na dziadkowych zdjęciach babunia wyglądała całkiem inaczej: była wiecznie roześmiana. W tamtych czasach nazywała Alicję swoją „Hałasówką” (jest to spolszczona nazwa Bullerbyn). Dziadek miał mnóstwo zdjęć i chociaż babcia nazywała go narcyzem, to wciąż bardzo go kochała. Alicja wszystkie fotografie wkładała do starannie podpisanych kopert, a jedna z nich nosiła nazwę „Robert”. Tak miał na imię młody sąsiad dziadków i towarzysz zabaw z jej dziecięcych lat. Gdy babcia wspomniała mimochodem, że Roberta nie ma i że wróci dopiero pod koniec wakacji, dziewczynka się zasmuciła.
  Przez pierwsze dni pobytu u dziadków Alicja nawet nie sięgnęła po futerał z nikonem. Dopiero wiadomość o jaszczurce zwince, która zamieszkała w pobliżu ogrodu, sprawiła, że wyciągnęła aparat z plecaka. Kojarzyła się jej z pseudonimem, jaki nadała swojemu młodszemu, przyrodniemu bratu – „Jaszczurka”.

Portret

  Dziadkowie kupili dom na wsi właśnie wtedy, kiedy urodziła się Alicja. Bez żalu zostawili jej rodzicom mieszkanie w mieście, a sami przenieśli się do Kruszyna. Dziewczynka wciąż pamięta gabinet dziadka z lat, kiedy pracował tam jeszcze jako adwokat. Znajdował się tam portret jej pradziadka. Poznała jego historię i dowiedziała się, że chociaż trwonił rodzinne pieniądze i zbankrutował, to pozostał dobrym człowiekiem. Możliwe, że to właśnie on przekonał dziadka, aby wybrał zawód adwokata.
  Mama Alicji przejęła gabinet swojego taty i obecnie spędza w nim większość czasu. Jest znawczynią filologii szwedzkiej, zwłaszcza twórczości Astrid Lindgren. Jej tata także zajmuje się literaturą szwedzką. Alicja podejrzewa, że to właśnie twórczość pisarki była spoiwem ich małżeństwa. Bez niej nie byłoby miłości między jej rodzicami ani jej samej.
  Pewnego razu babcia zapytała swoją wnuczkę, czy nie obwinia przypadkiem biednej Astrid o wszystkie trudne chwile, jakie zdarzają się w każdej rodzinie. Alicja odpowiedziała, że dzięki jej książkom jest jej trochę łatwiej, jednak w głębi duszy czuła ból i wciąż przeżywała rozwód rodziców. Mimo swoich obietnic nie zauważali oni, że Alicja nie radzi sobie z nową sytuacją. Główna bohaterka wiele rozmawia na ten temat ze swoją przyjaciółką Sarą. Ta zazdrości Alicji, że jej rodzice wzięli rozwód, ponieważ ona wciąż jest świadkiem kłótni i awantur w swoim domu.

Sara

  Alicja poczuła, że na samą myśl o swojej przyjaciółce ze szkolnej ławki zaczyna za nią tęsknić. Ich przyjaźń zaczęła się w momencie, gdy nauczycielka postawiła Sarę do kąta, a główna bohaterka wyprosiła dla niej złagodzenie kary.
  Mama Alicji nie była początkowo przekonana do nowej koleżanki swojej córki. Zmieniła zdanie dopiero, gdy Sara w drugiej klasie zamknęła w ubikacji dla dziewcząt Ottona (syna dyrektora szkoły) za to, że przykleił włosy jej przyjaciółki kropelką do ławki. Wtedy mama Alicji pokochała Sarę jak własną córkę.
  Sara stanowi przeciwieństwo Alicji: jest głośna, rozgadana i bezpośrednia. Pomimo różnic dziewczynki świetnie się dogadują i od wielu lat trzymają się razem. Przyjaciółka głównej bohaterki pochodzi z ubogiej, wielodzietnej rodziny. Aby pomóc rodzicom, pracuje w czasie wakacji na targu, sprzedając warzywa i owoce. Alicja chciałaby jej pomóc, lecz mama nie wyraziła na to zgody.

Alicja

  Jest główną bohaterką powieści. Poznajemy ją, gdy ma czternaście lat, ale w „Listach do samej siebie” wraca wspomnieniami do wcześniejszych wydarzeń ze swojego życia. Przełomowym dla niej momentem był rozwód rodziców. Miała wtedy osiem lat. Od tamtego momentu czuje się zagubiona i osamotniona. Początkowo źle odbierała nową partnerkę swojego taty – Klaudię. Sytuacja zmieniła się, gdy zachorował jej młodszy brat – Fryderyk. Choroba chłopca była pretekstem do polepszenia rodzinnych relacji. W czasie lektury powieści jesteśmy świadkami ogromnej przemiany głównej bohaterki. Przeżywa ona również swoją pierwszą miłość i doświadcza trudnych chwil w przyjaźni z Sarą.

Mama Alicji

  Jest znawczynią literatury, bo tak jest w teścieszwedzkiej, pisze biografię Astrid Lindgren. Źle znosi rozstanie z mężem, czuje się samotna. Całymi dniami przesiaduje w gabinecie i zaniedbuje relację z córką. Staje się zazdrosna o kontakt Alicji z Klaudią. W trakcie powieści jesteśmy świadkami jej przemiany. Ponownie zaczyna się interesować córką, gotuje dla niej, rozmaiwa z nią, załatwia konsultacje onkologiczne dla Fryderyka, a nawet poznaje pewnego mężczyznę.

Tata Alicji

  Po odejściu od rodziny związał się z nową partnerką. Ma z nią syna – Fryderyka. Początkowo zaniedbuje relacje z córką, ale z czasem udaje mu się naprawić łączącą ich więź.

Klaudia

  Jest nową partnerką taty Alicji. Główna bohaterka nazywa ją uszczypliwie „Miss Lata” ze względu na jej piękny i młody wygląd. Klaudia zajmuje się tworzeniem filmów dokumentalnych. Bardzo przeżywa chorobę swojego syna, ale ogromne wsparcie otrzymuje od Alicji. Przez pewien czas jest dla niej bliższa niż jej własna matka.

Dziadkowie Alicji

  Po urodzeniu się Alicji przeprowadzili się na wieś i oddali mieszkanie w mieście córce i jej mężowi. Bardzo przeżywają ich rozwód. Dom w Kruszynie staje się dla wnuczki prawdziwym azylem, a sami dziadkowie ostoją miłości i wsparcia.

Fryderyk

  Młodszy brat Alicji. Główna bohaterka początkowo za nim nie przepada. Sytuacja zmienia się, gdy chłopiec zaczyna chorować. Fryderyk, zwany również przez Alę „Jaszczurką”, ma pięć lat, ale dzielnie znosi pobyt w szpitalu. Wciąż szuka odpowiedzi na trudne pytania o śmierć i Boga. Umiera pod koniec akcji powieści, w listopadzie.

Sara

  Jest przyjaciółką Alicji ze szkoły. W przeciwieństwie do niej charakteryzuje się otwartością i gadatliwością. Jej rodzice wciąż się ze sobą kłócą, a ona sama w wakacje pracuje na targu, by podreperować rodzinny budżet. Jej pierwsza miłość, Borys, jest powodem kłótni z Alicją. Mimo wszystko ich przyjaźń okazuje się silniejsza i dziewczynki decydują się odbudować swoją relację.

Robert Puchała

  Jest sąsiadem dziadków Alicji w Kruszynie. Jego mama zmarła kilka lat temu, a tata popadł w alkoholizm. W związku z tym jest zdany wyłącznie na siebie. W czasie wakacji pracuje za granicą, by zarobić na nowe skrzypce. Udaje mu się to i wkrótce wyjeżdża na konkurs muzyczny do Wiednia, gdzie odnosi sukces. Ma również szansę na kolejne stypendium. Cechuje się pracowitością i odpowiedzialnością. Chłopiec jest z wzajemnością zakochany w Alicji.