Dzieci z Bullerbyn
Astrid Lindgren
Czas akcji: Lata 40. XX wieku; akcja książki obejmuje rok, ale pojawiają się również wspomnienia Lisy z wcześniejszych czasów
Miejsce akcji: Bullerbyn (Szwecja): Zagroda Środkowa, Zagroda Północna, Zagroda Południowa, Wielka Wieś
Gatunek literacki: Powieść dziecięca, młodzieżowa, przygodowa
Epoka: Literatura współczesna lat 1939-1989
Motywy: przyjaźni, dzieciństwa, zabawy, wyobraźni, fantazji, wsi, zwierząt, przyrody, rodziny, świąt, obrzędów, zwierząt
Streszczenie lektury „Dzieci z Bullerbyn”
Część I - Dzieci z Bullerbyn
My – dzieci z Bullerbyn
Powieść zaczyna się od zwierzeń Lisy. Niedługo będzie obchodziała ósme urodziny. Ma dwóch braci: Lasse skończył dziewięć lat, a Bosse – osiem. Starszy z nich jest bardzo silny i umie szybko biegać. Lisa mieszka z rodzeństwem i rodzicami w Zagrodzie Środkowej, która nazwę zawdzięcza swojemu położeniu. Leży między Zagrodą Północną i Południową.
W zagrodzie Południowej mieszka Olle. Nie ma rodzeństwa, dlatego często bawi się z braćmi Lisy. Skończył osiem lat i biega równie szybko jak Lasse. W Zagrodzie Północnej mieszkają dwie siostry: Britta i Anna. Pierwsza z nich ma dziewięć lat, a druga – tyle, co Lisa. Główna bohaterka lubi obydwie dziewczynki, jednak bardziej Annę. W Bullerbyn nie ma więcej domów, jest to bardzo mała wioska.
Trudno wytrzymać z braćmi
Od niedawna Lisa ma własny pokój na poddaszu. Wcześniej mieszkała ze swoimi braćmi, którzy często jej dokuczali. Tylko oni mogli decydować o tym, kiedy światło było zgaszane, i wyznaczać czas na sen. Lasse chce być w przyszłości inżynierem i to właśnie on skonstruował maszynę, dzięki której gasił światło, nie wstając z łóżka. Lasse i Bosse często robili swojej młodszej siostrze psikusy. Pewnego razu Olle opowiedział straszną historię o duchu, który krąży po domu i przestawia meble. Lisa nie mogła potem zasnąć. Gdy światło było już zgaszone, krzesło z pokoju zaczęło wędrować. Dziewczynka okropnie się przeraziła. Okazało się, że to jej bracia przywiązali sznurek do mebla i pociągali go, by przestraszyć młodszą siostrę. Innym razem chłopcy domalowali wąsy ulubionej lalce Lisy – Belli. Dziewczynka cieszy się więc bardzo, że od pewnego czasu mieszka sama.
Wystawiając głowę z pokoju Lassego i Bossego, widzi się okno Ollego. Domy stoją bardzo blisko siebie. Pomiędzy nimi jest stara lipa, po której chłopcy przechodzą do siebie. Tata z Zagrody Środkowej chciał ściąć drzewo, ale chłopcy przeciwstawili się temu i lipa rośnie tam do dzisiaj.
Moje najprzyjemniejsze urodziny
Lisa opowiada, że najbardziej lubi dzień swoich urodzin i Wigilii. Bardzo miło wspomina swoje siódme urodziny. Mieszkała wtedy jeszcze w pokoju z braćmi. Zbudziła się przed nimi, ale udawała, że śpi. Wierciła się na łóżku, by ich zbudzić. Zwyczaj mówił, że gdy ktoś ma urodziny, to inni budzą go z życzeniami.
Wkrótce Lasse i Bosse wstali i wyszli z pokoju. Dziewczynka słyszała krzątaninę w domu. Do jej pokoju wkrótce zawitała cała rodzina wraz ze służącą Agdą. Złożyli solenizantce życzenia, przynieśli tort, filiżankę czekolady i wazonik z kwiatkami. Lisa zmartwiła się jednak, że nie dostała żadnych prezentów. Jej tata powiedział, że muszą ich poszukać. Zawiązał córce oczy, wziął ją na ręce i długo maszerował. Dziewczynka czuła, że idą po schodach.
Lisa dostała na urodziny własny pokój. Był wspaniale urządzony: miał piękne tapety, firanki uszyte przez mamę i własnoręcznie zrobione przez tatę meble. Na dodatek z okna było widać pokój Britty i Anny. Lisa była przeszczęśliwa i przeniosła do nowego lokum swoje rzeczy: lalki, książki i czasopisma.
Dalsze przyjemności w dniu urodzin
Lisa zaprosiła na podwieczorek wszystkie dzieci z Bullerbyn. Dziewczynka ugościła swoich przyjaciół sokiem malinowym, tortem i dwoma rodzajami ciasteczek, które przygotowała Agda. Lisa dostała od Britty i Anny książkę, a od Ollego torcik czekoladowy. Lasse i Bosse dokuczali siostrze, nazywając jej przyjaciela narzeczonym. Lisa uważa, że Olle jest dużo mądrzejszy od jej braci i bardzo go lubi.
Gdy chłopcy poszli oglądać ptasie jajka, dziewczynki zaczęły bawić się lalkami. Później wpadły na świetny pomysł. Przywiązały sznurki do swoich okien i wysyłały do siebie liściki w skrzyneczce. Świetnie się bawiły – udawały, że są uwięzionymi księżniczkami. Gdy Lisa wyszła na chwilę z pokoju, Lasse i Bosse wysłali karteczkę do Anny i Britty. Napisali, że ich siostra poszła wytrzeć nos, ale jest tu teraz dużo książąt.
Kiedy nadchodzi zima, system przesyłania wiadomości w skrzyneczce zawodzi. Wtedy dziewczynki komunikują się między sobą dzięki latarce. Trzy błyśnięcia oznaczają: „Przyjdź do mnie zaraz! Mam ci coś do powiedzenia”.
Bohaterowie lektury „Dzieci z Bullerbyn”
Lisa Erikson
Gdy rozpoczyna się akcja utworu, ma siedem lat. Jest siostrą Lassego i Bossego. Mieszka w Zagrodzie Środkowej. To właśnie ona jest narratorem powieści, opowiada o losach swoich i pozostałych dzieci z Bullerbyn. Jest ciepłym, uczynnym i pracowitym dzieckiem. Roztacza wokół siebie urok, któremu nikt nie jest w stanie się oprzeć.
Lasse Erikson
Gdy rozpoczyna się akcja utworu, ma dziewięć lat. Jest bratem Lisy i Bossego. Mieszka w Zagrodzie Środkowej. Jest szkolnym urwisem i rozrabiaką. Ma ogromne poczucie humoru i wybujałą fantazję. W związku z tym, to on najczęściej jest pomysłodawcą wielu działań, które później realizuje ze swoimi kolegami. W przyszłości chce zostać inżynierem.
Bosse Erikson
Gdy rozpoczyna się akcja utworu, ma osiem lat. Jest bratem Lassego i Lisy. Mieszka w Zagrodzie Środkowej. Interesuje się ptakami i ma własną kurę Albertynę. Na świadectwie szkolnym uzyskał najniższe stopnie spośród swoich znajomych z Bullerbyn. Bardzo lubi jeść. W przyszłości chce zostać wodzem Indian.
Britta Andersson
Gdy rozpoczyna się akcja utworu, ma dziewięć lat. Jest siostrą Anny. Mieszka w Zagrodzie Północnej. Ze wszystkich dzieci z Bullerbyn jest najbardziej dojrzała i rozsądna. Dostaje najlepsze stopnie w szkole. Jest uczynnym i pracowitym dzieckiem.
Anna Andersson
Gdy rozpoczyna się akcja utworu, ma siedem lat. Jest siostrą Britty. Mieszka w Zagrodzie Północnej. Najlepiej dogaduje się z Lisą, razem bawią się w dorosłe i mają wspólne tajemnice.
Olle
Gdy rozpoczyna się akcja utworu, ma osiem lat i jest jedynakiem. Później rodzi się jego siostrzyczka Kerstin, którą uwielbia i traktuje jak królową. W związku z tym, że wcześniej nie miał rodzeństwa, zakumplował się z Lassem i Bossem i spędzał z nimi czas na zabawie. Olle jest grzecznym, spokojnym i uczuciowym chłopcem. Jego serce jest zawsze wrażliwe na los zwierząt.
Rodzice dzieci z Bullerbyn
Są bardzo opiekuńczy i wyrozumiali dla swoich dzieci. Zajmują się rolnictwem, prowadzeniem domów. Pielęgnują rodzinne i sąsiedzkie tradycje, jednoczą się ze sobą. Są dobrymi ludźmi.
Dziadziuś
Wprawdzie jego prawdziwymi wnuczkami są Anna i Britta, ale wszystkie dzieci z Bullerbyn traktuje jak swoje wnuczęta. Ma słaby wzrok i jest schorowany. Dzieci uwielbiają spędzać z nim czas. Często go odwiedzają i czytają mu gazety. On opowiada im o czasach, gdy był młody.
Szewc
Nazywa się Grzeczny, ale nie ma to nic wspólnego z tym, jak się zachowuje. Nadużywa alkoholu i z tego powodu zwleka z naprawianiem butów. Bardzo nie lubi dzieci, jest dla nich wredny i oschły, a one się go boją.
Agda
Jest służącą w Zagrodzie Środkowej. Rodzina Eriksonów traktuje ją jak członka rodziny. Podoba się jej parobek Oskar.
Emil
Jest sprzedawcą w sklepie. Zagaduje dzieci i częstuje je kwaskowatymi cukierkami.
Oskar
Jest parobkiem w Zagrodzie Środkowej.
Kalle
Jest parobkiem w Zagrodzie Północnej.