Romantyczność

Zdaje mi się, że widzę… Gdzie?
Przed oczyma duszy mojej.

William Szekspir

  Ballada opowiada historię młodej dziewczyny, Karusi, która w biały dzień zachowuje się tak, jakby rozmawiała ze swoim ukochanym, który zmarł dwa lata wcześniej – Jasieńkiem. Dziewczyna zdaje się widzieć ducha młodzieńca, mówi do niego czułe słowa, płacze, śmieje się, próbuje go objąć, błaga, by ją ze sobą zabrał, bo życie między ludźmi nie ma dla niej sensu bez niego. Choć wokół niej nie ma nikogo, Karusia jest przekonana, że Jasio rzeczywiście przy niej stoi.
  Zachowanie dziewczyny przyciąga uwagę przechodniów – zbiera się tłum, który współczuje Karusi i wierzy, że duch jej ukochanego naprawdę przy niej jest. Ludzie odmawiają modlitwy, przejęci siłą jej miłości i cierpienia. Narrator ujawnia się, że i on jest wśród gawiedzi i też płacze, i mówi pacierze. Nagle jednak pojawia się starzec, który oświadcza, że nie ma tu żadnego ducha: Ufajcie memu oku i szkiełku, / Nic tu nie widzę dokoła. Tymi słowami próbuje przekonać wszystkich, by wierzyć tylko w to, co da się zbadać i zobaczyć. Według niego dziewczyna mówi bzdury, a ludzie bluźnią rozumowi, wierząc w czary.
  Na te słowa odpowiada narrator ballady, broniąc Karusi i prostego ludu: Dziewczyna czuje, […] / A gawiedź wierzy głęboko: / Czucie i wiara silniej mówi do mnie / Niż mędrca szkiełko i oko. Wskazuje, że prawdy rozumowe nie zawsze są wystarczające, są też inne sposoby poznania świata. Jego zdaniem to właśnie uczucia i wiara są silniejsze niż nauka i doświadczenie, a Karusia nie zasługuje na potępienie. Podkreśla, że mając takie podejście i ignorując żywe prawdy, nigdy nie zobaczy cudu. Ballada kończy się wymownymi słowami narratora: Miej serce i patrzaj w serce! – wezwaniem do wrażliwości i duchowego spojrzenia na świat.

Karusia

  Młoda dziewczyna pogrążona w żalu po stracie ukochanego. Zrozpaczona chodzi po miasteczku w ciągu dnia i rozmawia z duchem zmarłego Jasieńka, którego widzi i słyszy tylko ona. Dla otoczenia wydaje się szalona, ale prosty lud wierzy w jej wizje i współczuje jej cierpienia. Karusia symbolizuje romantyczną wrażliwość – kieruje się uczuciem, ma dostęp do świata duchowego, jest pełna emocji i wewnętrznego bólu. Jej postać uosabia idee romantyzmu, w którym miłość i wiara są potężniejsze niż rozum i logika.

Jasio (Jasieniek)

  Duch zmarłego przed dwoma laty ukochanego Karusi. Choć w balladzie się nie odzywa, jego obecność jest bardzo silna. To do niego Karusia mówi, do niego wyciąga ręce. Jego postać symbolizuje miłość, która nie kończy się wraz ze śmiercią, oraz obecność świata pozagrobowego, który w romantycznym ujęciu przenika świat żywych.

Lud

  Prości mieszkańcy miasteczka, którzy obserwują Karusię z troską. Nie oceniają jej, lecz współczują. Ich postawa pokazuje, że mądrość ludowa i naturalna wiara są bliższe prawdzie niż chłodna nauka. Lud staje się tu symbolem intuicyjnego rozumienia świata, uwierzenia w to, co niewytłumaczalne i duchowe.