Motyw samotności w literaturze

  Wielu ludzi najbardziej obawia się życia w samotności, bez nikogo u swego boku. Jesteśmy przyzwyczajeni do życia w społeczeństwie, wśród innych, dlatego też samotnicy uważani są za odbiegających od przyjętych schematów. Szukamy kontaktu z drugą osobą ponieważ chcemy mieć z kim podzielić się naszymi sukcesami oraz porażkami lub zwyczajnie porozmawiać. Ludzie osamotnieni są zazwyczaj pogrążeni w smutku, czują się odtrąceni i niezrozumiani przez innych. Zostawieni sami sobie. Taka długotrwała samotność może prowadzić nawet do depresji i innych problemów psychicznych. Jednak zdarzają się także tacy, którzy celowo wybierają bycie samemu, by odciąć się od toksycznych kontaktów czy też zwyczajnie lubiąc spokój i własne towarzystwo. Samotność, choć dla wielu przerażająca, często stanowi dla twórców inspirację i motyw ten możemy odnaleźć w wielu utworach.

Motyw samotności – przykłady z lektur

Klaskaniem mając obrzękłe prawice

C.K. Norwid

  Podmiot liryczny wiersza może być utożsamiany z samym poetą. Wylewa on swoje żale opowiadając jak bardzo nierozumiany jest przez społeczeństwo. Dochodzi do wniosku, że wszyscy wielcy twórcy nie są doceniani za życia, z uwagi na to jak bardzo wyprzedzają swoją epokę. Jego poezja odbiega od tej jaką tworzą uznani artyści, dlatego nie jest traktowana poważnie. Według Norwida wybitne jednostki zawsze są wyobcowani i osamotnieni, inni ludzi nie są w stanie ich zrozumieć, dlatego też żyją poza społeczeństwem. Natomiast ich zasługi i dzieła zostają dostrzeżone dopiero po ich śmierci.

Antygona

Sofokles

  Gdy bracia Antygony giną podczas walki, jej wuj zabrania pochowania jednego z nich, uważając go za zdrajcę. Jednak dziewczyna wie, że brak godnego pogrzebu uniemożliwia duszy osiągniecie spokoju po śmierci. Mimo grożącej jej śmierci postanawia sprzeciwić się Kreonowi. Jest ona samotna i niezrozumiana w swojej decyzji, jej własna rodzina nie popiera wyboru jakiego dokonała. Nikt nie chce jej pomóc, ale Antygona nie cofa się i pozostaje wierna swoim ideałom - chowa brata zostając za ten czyn skazana na śmierć.

Ojciec Goriot

Honoriusz Balzac

  Tytułowy bohater utworu Balzaca – ojciec Goriot – to handlarz, który w krótkim czasie dorobił się dużego majątku. Jego żona zmarła krótko po ślubie dlatego całkiem sam wychowywał swoje dwie córki - Anastazję i Delfinę. Z czasem miłość ojca do córek stała się niemal obsesją. Mężczyzna był na ich każde zawołanie spełniając nawet najbardziej wymyślne zachcianki. Wydał obie dobrze za mąż całkowicie zapomniając o sobie samym. Usuwając się w kąt, marzył jedynie o tym by móc jakoś przysłużyć się ukochanym córkom. Te jednak nie mają dla niego litości i nie okazują żadnej wdzięczności. Goriot przeżywa męki mieszkając samotnie w wynajmowanym pokoju, podczas gdy Anastazja i Delfina mają własne wille. Ostatecznie mężczyzna umiera zupełnie sam, opuszczony przez córki, które nie znalazły dla niego czasu nawet w momencie jego śmierci.

Przejdź do pełnej wersji

Lektury, w których występuje motyw samotności

Wszystkie motywy