Motyw podróży w literaturze
Motyw podróży jest bardzo popularny wśród mitologii, biblii, legend oraz baśni. Wędrówka może być rozumiana w sposób dosłowny lub metaforyczny, zawsze jednak temat ten jest dużym polem do popisu dla autora. Podróż może być wykorzystana do opisu przyrody, krajobrazów - potrafi pobudzić wyobraźnię czytelnika. Jest także imperatywem wielu przygód. Wędrówka rozumiana metaforycznie może być postrzegana na wiele sposobów - poszukiwanie własnego ja, dojrzewanie, przemiana wewnętrzna. Ostatecznie wszystko sprowadza się do osiągnięcia danego celu, a także do stwierdzenia, że całe nasze życie to jedna pełna przygód podróż. Jednym z najpopularniejszych tekstów zawierających motyw wędrówki jest "Odyseja", do której wielu późniejszych autorów nawiązywało w swoich dziełach.
Motyw podróży – przykłady z lektur
Kordian
Juliusz Słowacki
Tytułowy Kordian wyrusza w podróż podczas której odwiedza różne miasta w Europie. Jego wędrówka ma wymiar fizyczny, ale także przenośny - symbolizuje okres dojrzewania głównego bohatera, który poznaje świat, a także samego siebie, szuka swojego celu i przeznaczenia. Początkowo jego doświadczenia są pełne rozczarowania. W Londynie przekonuje się, że światem rządzi pieniądz, następnie dostrzega dużą różnicę pomiędzy rzeczywistością, a literaturą. Poznaje Wiolettę, która utwierdza go w przekonaniu, że na świecie nie ma już miłości, a dodatkowo zostaje odrzucony przez papieża. Ostatecznie wydarzenia te sprawiają, że Kordian doznaje przemiany wewnętrznej, dojrzewa i postanawia poświęcić się w imię ojczyzny.
Mała apokalipsa
Tadeusz Konwicki
Główny bohater zmierzając na samobójczą śmierć wędruje po Warszawie i odwiedza różne miejsca, które można porównać do stacji z drogi krzyżowej Jezusa Chrystusa. Bohater zalicza kolejne przystanki, aby w końcu dotrzeć do Pałacu Kultury i dokonać tam samospalenia w imię ojczyzny. Jego podróż to także poniekąd przemiana wewnętrzna. Początkowo poznajemy bohatera jako człowieka, który bardzo chce popełnić samobójstwo, jednak brakuje mu odwagi aby to zrobić. Ostatecznie w trakcie wędrówki zbiera się i decyduje poświęcić swoje życie w szczytnym celu.
Przedwiośnie
Stefan Żeromski
Wędrówka Cezarego Baryki z Baku poprzez Moskwę, aż do Polski usłana jest cierpieniem. Bohater oczyszcza się wewnętrznie i dąży do wyznaczonego przez ojca celu - szklanych domów. Jego podróż można porównać do pielgrzymki, która jednak kończy się pesymistycznie - ojciec umiera, a wizja przedstawiona przez niego okazuje się fikcją. Od tej pory Cezary wyrusza w podróż, która ma symbolizować jego okres dojrzewania. To właśnie podczas wizyty w Warszawie, Nawłoci i Chłodku poznaje wielu nowych ludzi i zakochuje się. To wszystko kształtuje jego poglądy i przekonania.
Lektury, w których występuje motyw podróży
KordianJuliusz Słowacki
Mała ApokalipsaTadeusz Konwicki
PrzedwiośnieStefan Żeromski
Boska komediaDante Alighieri
Dzieje Tristana i IzoldyNieznany, ale Joseph Bédier dokonał rekonstrukcji tekstu i opublikował go we współcześnie znanej formie
Ewa Demarczyk piosenkiEwa Demarczyk
Grób AgamemnonaJuliusz Słowacki
Hobbit, czyli tam i z powrotemJohn Ronald Reuel Tolkien
Jądro ciemnościJoseph Conrad
Kajko i Kokosz. Szkoła lataniaJanusz Christa
KatedraJacek Dukaj
KrzyżacyHenryk Sienkiewicz
Kwiatki świętego Franciszka z AsyżuPrzyjęło się, że jest anonimowy, choć uchodzi za niego brat Ugolino z Montegiorgio
LalkaBolesław Prus
Legenda o świętym AleksymAutor nieznany
Legendy polskieRóżni
Ludzie bezdomniStefan Żeromski
Magiczne drzewo. Czerwone krzesłoAndrzej Maleszka
Mały KsiążęAntoine de Saint-Exupéry
OdysejaAutorstwo przypisuje się Homerowi
Podróże z HerodotemRyszard Kapuściński
PotopHenryk Sienkiewicz
Sklepy cynamonoweBruno Schulz
Sonety krymskieAdam Mickiewicz
Ten obcyIrena Jurgielewiczowa
Tędy i owędyMelchior Wańkowicz
W pustyni i w puszczyHenryk Sienkiewicz
Ziele na kraterzeMelchior Wańkowicz