Legenda o świętym Aleksym

  Autor zwraca się pokornie do Mesjasza o pomoc w spisaniu historii świętego. Prosi o miłosierdzie i odpuszczenie grzechów, by móc godnie reprezentować Bożego sługę i opowiedzieć jego dzieje. Zgodnie ze średniowieczną myślą, według której człowiek jest niżej w hierarchii świata, zwraca się do Ducha Świętego o wylanie na siebie daru mądrości.
  Autor dzieła opowiada o Eufamijanie, który mieszkał w Rzymie. Był on bardzo bogatym człowiekiem, miał wielki dwór i ludzi, których szanował. Pomagał również ubogim, karmił ich i czcił Boga. Jego żoną była Aglijas, równie pobożna jak jej mąż. Małżeństwo nie mogło doczekać się potomka, więc zwróciło się o pomoc do Boga. On dał im syna, którego nazwali Aleksy. Był on jeszcze bardziej pobożny niż jego ojciec. Gdy skończył dwadzieścia cztery lata, ojciec zalecił mu się ożenić. Aleksy posłuchał tej rady i otrzymał rękę córki cesarza – Famijany. Sam papież Innocenty pobłogosławił ich małżeństwo. Kiedy nadeszła noc poślubna, Aleksy oddał pierścień żonie i powiedział, że chce zachować jej dziewictwo. Poprosił o zwrócenie obrączki, gdy oboje będą już w niebie. Po czym poinformował żonę, że jutro wyrusza w podróż. Nakazał jej być wierną Bogu, pomagać ubogim i wszystkim ludziom dookoła. Kobieta pokornie wysłuchała męża i obiecała mu wierność.
  Następnego dnia rano Aleksy ruszył w drogę. O tej wyprawie wiedziała tylko jego żona. Pozostawił swoich rodziców w niewiedzy i ogromnym żalu. Zabrał ze sobą trochę srebra i złota, które wraz z ubraniami oddał ubogim. Sam przesiadywał pod drzwiami świątyni i nikt nie znał jego pochodzenia. Codziennie rano wstawał i chwalił Boga. Gdy nadchodziły mrozy lub ulewa, Matka Boska z obrazu zwracała się do mężczyzny, który miał klucze od kościoła, i prosiła go o wpuszczenie żebraka do środka. Przestraszony odźwierny wypełniał te polecenia i od tej pory ubogiego otoczono wielką czcią. Został w ten sposób wystawiony na próbę przez Boga, ponieważ musiał wyrzekać się chwały i dóbr, które ofiarowywało mu społeczeństwo.
  Stęskniony Eufamijan rozesłał swoich ludzi po świecie, by poszukiwali jego syna. Gdy ci dotarli do Laodycei, spotkali żebraka, lecz nie rozpoznali w nim Aleksego. Święty brał od nich jałmużnę i był wdzięczny Bogu za taką łaskę. Ojciec Aleksego, dowiedziawszy się o tym, że wysłannicy nie znaleźli żadnych wiadomości o jego synu, zaczął rozpaczać.

Święty Aleksy

  Główny bohater dzieła. Pochodzi z bogatego rodu patrycjuszy i mieszka w Rzymie. Mimo to decyduje się porzucić dostatnie życie i zostawia swoją dopiero co poślubioną żonę, by wieść ubogie życie, poświęcone Bogu. Ma wtedy dwadzieścia cztery lata. Aleksy jest bardzo wytrwały w swoim postanowieniu, rozdaje majątek i ubrania biednym, pokornie znosi poniżenia, których doświadcza od ludzi. Po jego śmierci rozbrzmiewa dźwięk dzwonów, a zapach jego ciała leczy choroby zebranego wokół niego tłumu. Święty Aleksy jest przykładem ascety, wzorem do naśladowania dla ludzi średniowiecza.

Famijana

  Żona świętego Aleksego, o cesarskim pochodzeniu. Podobnie jak Aleksy jest wierna i posłuszna Bogu. Jako jedyna została poinformowana przez swojego męża o jego wyborze życiowym. Mimo tego, że jest młodą żoną, pokornie przyjmuje tę informację. Oświadcza mężowi, że będzie mu wierna aż do śmierci. Służy pomocą biednym i dobrocią dla wszystkich ludzi dookoła. Po śmierci świętego jedynie ona może wyjąć z jego dłoni list. Dzieje się tak dlatego, że pismo było przeznaczone właśnie dla niej oraz jej serce jest tak czyste jak Aleksego.

Eufamijan

  Ojciec Aleksego. Jest pobożnym i dobrym człowiekiem. Nie może poradzić sobie ze stratą syna i poszukuje go po całym świecie. Nie rozpoznaje jednak Aleksego, gdy ten jako żebrak przesiaduje pod schodami jego dworu przez szesnaście lat.

Aglijas

  Matka Aleksego. Podobnie jak jej mąż jest dobra i pobożna. Początkowo nie może począć dziecka, jednak zmienia się to po Bożej interwencji. Bardzo rozpacza po zaginięciu syna.

Papież Innocenty

  Zwierzchnik całego Kościoła, Biskup Rzymu; błogosławi małżeństwo Aleksego i Famijany. Nawet on nie jest w stanie wyjąć listu z dłoni pobożnego żebraka. W świętości przewyższa go żona Aleksego, której serce jest czyste.

Cesarz Archodniusz

  Powierza Aleksemu córkę, którą ten poślubia.