Motyw pracy w literaturze

Dżuma

Albert Camus

  Doktor Rieux to przykład bohatera absolutnie oddanego swojej pracy, do tego stopnia, że zaniedbuje dla niej nawet swoją żonę. Postawa głównego bohatera jest przeciwna do postawy pozostałych mieszkańców. Doktor traktuje swoją pracę jako służbę, czynność, którą należy wykonywać dobrze, dzielnie pokonując przeciwności losu. Dla innych mieszkańców Oranu wykonywany zawód miał na celu tylko wzbogacenie się, zrobienie dobrego interesu. W dziele przedstawione są także straty związane z pracą. Joseph Grand zapomina o swojej żonie dla zawodu i staje się to przyczyną rozpadu jego związku (bardzo podobna sytuacja miała miejsce w małżeństwie państwa Rieux).

Chłopi

Władysław Reymont

  Praca tutaj jest traktowana jako coś koniecznego, podstawowego, dającego człowiekowi spełnienie, byt, żywność. Zajęcia ludzi warunkowały ich rytm - cykl roczny. Pracowitość jest tutaj bardzo cenioną wartością, która oczywiście przekłada się na zamożność. Bohaterzy dążą do tego, aby poprzez pracę poprawić swój poziom życia, ale traktują ją również w głębokim wymiarze wewnętrznym. Bardzo wymowna jest tutaj śmierć Macieja Boryny, który po długiej nieprzytomności na wiosnę budzi się z zapałem do pracy i umiera na polu podczas rzucania ziarna na siew.

Inny świat

Gustaw Herling-Grudziński

  W tym dziele praca jest przedstawiona jako coś co może zabić, wykończyć i wyniszczyć człowieka fizycznie, ale także i psychicznie. Łagry były miejscem gnębienia ludzi poprzez narzucanie im obowiązków, za które nie dostawali praktycznie nic. Ich zajęcie było bezcelowe - niedoceniane, wielokrotnie marnowane. Oprawcy jednak widzieli sens tej pracy - złamanie człowieka, uciszenie go i zmuszenie do uległości poprzez doprowadzenie do ogromnego zmęczenia. Ludzie po pewnym czasie nie zdawali już sobie sprawy kim są i czy są winni, a dowodem na tak destrukcyjny wpływ pracy jest na przykład śmierć Gorcewa.