Żona modna
Ignacy Krasicki
Czas i miejsce akcji: Kilka miesięcy na przestrzeni II połowy XVIII wieku. Dworek szlachecki na wsi, dom w Warszawie
Gatunek literacki: Satyra
Epoka: Oświecenie
Motywy: kobiety, żony, małżeństwa, pieniądza, zysku, chciwości, dworku, wsi, szlachty, mieszczaństwa
Streszczenie lektury „Żona modna”
Piotr spotyka się ze swoim przyjacielem, który gratuluje mu ożenku. Szybko jednak okazuje się, że nie ma czego, ponieważ Piotr zaczyna opowiadać całą historię swojego małżeństwa i kłopotów, których jest ono przyczyną. Bohater skusił się na małżeństwo bez miłości, ponieważ jego żona miała wnieść w posagu aż cztery wsie. Poza tym, uważał, że jest piękna, grzeczna i rozumna. Jednak niedługo po ożenku zaczęły wychodzić na jaw wszystkie wady poślubionej kobiety. Piotr upatruje ich źródło w miejskim pochodzeniu swojej wybranki.
Przed ślubem doszło do podpisania przez nich intercyzy, która traktowała o zasadach wzajemnego życia, oczekiwaniach tytułowej żony modnej oraz o tym, że w razie rozwodu, to Piotr miał stracić prawo do jej posagu. Po ślubie małżonkowie wyjechali wspólnie na wieś do posiadłości Piotra. Już przed podróżą pojawił się pierwszy problem, ponieważ żonie modnej nie podobało się to, że mieli jechać karetą bez resorów. Dlatego Piotr musiał szybko sprowadzić karetę angielską. Żona modna zabrała ze sobą w podróż ogromny bagaż i swoje zwierzęta, przez co prawie nie starczyło miejsca dla jej męża. Były tam dwie klatki z ptaszkami, kotka z kociętami, mysz na łańcuszku oraz suczka.
Piotr jednak wziął pod pachę klatkę, a psa na kolana i pojechał razem z żoną. W czasie podróży pojawiły się kolejne problemy, ponieważ tytułowa bohaterka zaczęła wypytywać męża o jego służbę, między innymi o kucharza. Wykazując swoje niezadowolenie z jego odpowiedzi, od razu chciała wymieniać służących na innych.Żądała, aby zatrudnić osobno kucharza, cukiernika i pasztetnika. Dodatkowo od razu założyła, że posiadłość jej męża jest z pewnością nieodpowiednio urządzona.
Po przyjeździe na miejsce tytułowa bohaterka z góry traktowała wszystkich służących. Zupełnie nie przypadła jej do gustu wiejska posiadłość i ciągle dokonywała w domu jakichś zmian. To żądała wielu osobnych pokoi dla siebie, osobnego dla panien pokojowych i służebnic, to nowych mebli i ozdób we francuskim stylu. Ogród również stał się celem żony modnej. Zażądała jego metamorfozy w stylu angielskim. Piotr, przytłoczony licznymi zachciankami żony, zaczął zamykać się w sobie, żeby tylko zyskać trochę spokoju. W końcu tytułowa bohaterka wpadła na pomysł, że wyprawi bal i zaprosiła na niego gości z wyższych sfer. Podczas przyjęcia Piotr musiał znosić upokorzenia i usługiwać zebranym. Po wieczerzy żona zaplanowała pokaz fajerwerków, który poskutkował pożarem stodoły. Goście byli bardzo zadowoleni z tego widoku, ponieważ sądzili, że to część pokazu. Natomiast Piotr zaczął rozpaczliwie ratować swój dobytek. Żona w żaden sposób nie starała się mu pomóc, skupiała się jedynie na swoich gościach i zabawie.
Czarę goryczy Piotra przelał fakt, że kiedy po ugaszeniu pożaru wrócił do domu, biesiadnicy zaczęli się z niego naśmiewać. Oznajmił wtedy żonie, że ta zbyt lekkomyślnie wydaje duże sumy pieniędzy, jednak kobieta przypomniała mu o swoim posagu. Wtedy bohater kpiąco odpowiedział, że i osiem wsi nie starczyłoby, aby spełnić jej wszystkie zachcianki. Ostatecznie załamany Piotr zgodził się wyjechać z żoną do miasta, gdzie ta dalej trwoniła pieniądze. Mimo wszystko mężczyzna nie chce dopuścić do rozwodu, ponieważ wie, że wówczas straciłby tak pożądany przez niego posag żony.
Bohaterowie lektury „Żona modna”
Żona Piotra
Tytułowa „żona modna” o imieniu Filida, znamy ją tylko z opowieści Piotra. Charakteryzuje ją lekkomyślność, rozrzutność, roszczeniowość, krnąbrność, złośliwości i pogarda dla innych. Jest zafascynowana zagranicznymi modami, a w szczególności stylem francuskim, który naśladuje w języku, ubiorze i obyczajach. Swoich służących traktuje oschle i zachowuje się wobec nich wyniośle. Do męża Piotra również nie ma szacunku. Co chwilę wymyśla kolejne żądania, jest prawdziwą materialistką i zależy jej tylko na wygodzie.
Piotr
Główny bohater satyry, szlachci ziemski mieszkający na wsi. Z początku zafascynowany swoją wybranką, jednak bardzo szybko przeraził się jej cechami charakteru. Jest upokarzany przez żonę, spełnia jej żądania, aby mieć spokój. Żali się przyjacielowi ze swoich problemów związanych z małżeństwem. Nie chce się jednak rozwieść, gdyż zależy mu na pokaźnym posagu żony.
Przyjaciel Piotra
Serdeczny przyjaciel Piotra, któremu bohater opowiada o problemach wynikających z pochopnego ożenku bez miłości.