Bajka o rybaku i złotej rybce

Aleksander Puszkin

  • Szkoła podstawowa
  • Lektura obowiązkowa

Czas akcji: Nieokreślony

Miejsce akcji: Nieokreślone, wiadomo tylko, że gdzieś nad morzem

Gatunek literacki: Baśń

Epoka: Romantyzm

Motywy: chaty, morza, rybki, magii, życzenia, rybaka, męża, żony, kobiety, chciwości, kary, nauczki

Streszczenie lektury „Bajka o rybaku i złotej rybce”

  Pewien stary rybak od trzydziestu trzech lat mieszkał razem ze swoją żoną w bardzo skromnej chacie nad morzem. Codziennie wyruszał na połów, aby zarobić na chleb, a babuleńka w tym czasie przędła swoją przędzę. Pewnego dnia dziadek zarzucił sieć i za pierwszym razem wróciła pełna mułu z morza, za drugim – znalazł w niej trawę morską, a za trzecim udało mu się złowić niezwykłą, złotą rybkę, która – ku jego zaskoczeniu – przemówiła ludzkim głosem. Błagała go, by darował jej życie, a w zamian obiecała spełnić każde jego życzenie. Rybak był dobrym człowiekiem i wypuścił ją bezinteresownie, nie prosząc o nic. Powiedział, żeby pływała sobie wolno i żeby Bóg ją strzegł.
  Kiedy opowiedział o tym swojej żonie, ta bardzo się rozgniewała, że nie wykorzystał takiej okazji. Kazała mu wrócić na brzeg i poprosić rybkę chociaż o nowe koryto, bo ich stare się rozpadło. Rybak, choć niechętnie, spełnił prośbę żony. Złota rybka wysłuchała go i spełniła życzenie. Jednak to nie wystarczyło kobiecie – z każdym ziszczonym życzeniem stawała się coraz bardziej zachłanna i zamiast okazać wdzięczność czy zadowolenie, złościła się na dziadka i wyzywała go, że nie pomyślał, by poprosić rybkę o coś więcej. Następnym razem zażądała nowej chaty, potem zechciała zostać herbową szlachcianką i dostała cały dwór. Po dwóch tygodniach zapragnęła zostać carycą i otrzymała carskie komnaty.
  Za każdym razem, kiedy rybak wracał nad morze, kłaniał się rybce, mówiąc: Zlituj się, proszę, szanowna rybko! , i pokornie prosił o różne rzeczy w imieniu żony. Ta spełniała życzenia i odpowiadała dziadkowi słowami: Nie smuć się, dziadku, idź, wracaj z Bogiem. Morze stawało się jednak coraz bardziej wzburzone i ciemne, ale rybka wciąż spełniała żądania babuni. Ostatecznie żona rybaka zapragnęła zostać władczynią wszystkich mórz świata, zamieszkać w wielkim Oceanie i mieć złotą rybkę na usługi na każde jej zawołanie. Tym razem, gdy dziadek wypowiedział życzenie żony, rybka nic nie odrzekła, tylko plusnęła ogonkiem i zniknęła w głębokim morzu. Gdy rybak wrócił do domu, zastał starą, rozwalającą się chatę i swoją żonę siedzącą przy rozbitym korycie – tak jak na samym początku.

Przejdź do pełnej wersji

Bohaterowie lektury „Bajka o rybaku i złotej rybce”

Rybak

  Był człowiekiem skromnym i pracowitym. Żył w ubogiej chacie razem z żoną i każdego dnia chodził nad morze na połów. Miał łagodne usposobienie i cechowała go pokora – nie narzekał na los ani nie pragnął bogactwa. Gdy pewnego dnia złowił złotą rybkę, która przemówiła ludzkim głosem i błagała o wolność w zamian za spełnienie życzenia, rybak nawet nie chciał żadnej nagrody. Po prostu ją wypuścił, okazując swoje dobre serce. Niestety był też bardzo uległy wobec żony, która złościła się na niego i wyzywała go, że zmarnował taką okazję. Wysyłała go więc nad morze, aby wypowiadał jej pragnienia. Z każdym kolejnym życzeniem domagała się coraz więcej. Rybak, choć widział, że to niewłaściwe, wypełniał jej polecenia bez sprzeciwu, będąc bardziej narzędziem w jej rękach niż mężem z własnym zdaniem. Wobec złotej rybki wciąż był jednak pełen pokory i prosił ją o zlitowanie.

Żona rybaka

  Była zupełnym przeciwieństwem swojego męża. Chciwa, zarozumiała i nieustannie niezadowolona, nie potrafiła docenić tego, co miała. Gdy usłyszała, że rybka może spełniać życzenia, zaczęła domagać się coraz większych bogactw i wyższej pozycji społecznej. Najpierw chciała mieć nowe koryto, potem chatę, następnie zamarzyło jej się być szlachcianką i mieć dwór, potem chciała zostać cesarzową, a na końcu panią wszystkich mórz na świecie i samej złotej rybki, która miałaby być na każde jej zawołanie. Z każdym spełnionym życzeniem stawała się coraz bardziej bezwzględna i despotyczna, zupełnie traciła kontakt z rzeczywistością i upokarzała swojego męża. Jej zachowanie symbolizuje ludzką pychę i niepohamowaną żądzę władzy, która ostatecznie prowadzi do upadku.

Przejdź do pełnej wersji

Motywy literackie w lekturze „Bajka o rybaku i złotej rybce”

Wszystkie lektury