Motyw Żyda w literaturze

Mendel Gdański

Maria Konopnicka

  Akcja noweli opowiada o początkach antysemityzmu. Tytułowy bohater Mendel żyje w Warszawie pracując jako introligator. Charakteryzuje go niezwykła dobroć, uczciwość, wiara i poświęcenie. Niestety gdy zaczyna szerzyć się nietolerancja staje się obiektem nienawiści i wyszydzenia. Raz nawet ludzie zaczęli rzucać w jego okna kamieniami raniąc przy tym wnuka Mendla Kubusia. Sprawiło to, iż Żyd stracił całe serce dla miasta i załamał się psychicznie. Powieść pokazuje, jak antysemityzm wpływa na społeczeństwo nawet tych najbardziej prawych wyznawców Judaizmu.

Pan Tadeusz

Adam Mickiewicz

  W utworze jednym z wielkich patriotów jest Żyd o imieniu Jankiel. Prowadzi on karczmę, w której odbywają się wszystkie najważniejsze wydarzenia jak wesela, chrzciny, urodziny, inne tego typu uroczystości oraz posiedzenia polityczne. Bohater odgrywa ogromną rolę w epopei tzn. pomaga przy organizacji powstania na Litwie, bądź przypomina szlachcie o postawie patriotycznej śpiewając pieśni narodowe. Karczmarz to również osoba łagodząca spory oraz będąca świetnym arbitrem. Przede wszystkim jest to postać, która identyfikuje się nie tylko z narodem żydowskim ale również i z polskim.

Austeria

reż. Jerzy Kawalerowicz

  Akcja filmu rozgrywa się na początku I wojny światowej. Poznajemy w nim karczmarza – Taga, który do swojej gospody wpuszcza losowych uciekinierów. Stary Żyd wykazuje się niesamowitą mądrością i sprytem – przewiduje jak rozpoczyna się kolejny dzień. Poznajemy również, w sposób humorystyczny, kulturę żydowską tzn. religijność, filozofię, wartości, obyczaje i sposób egzystowania. Dzieło skupia się na ukazaniu społeczności wyznawców judaizmu żyjących w Polsce.