Motyw raju w literaturze
Motyw raju był zawsze obecny w kulturze, ludzie przeżywając trudy życia codziennego fantazjowali o mitycznym miejscu, które było by wiecznie szczęśliwe. Raj kojarzony jest przede wszystkim z tym przedstawionym w Biblii, do którego ludzie w nagrodę trafiają po śmierci, mogąc już na zawsze zapomnieć o wszelkich troskach. Jednak istnieje także wizja raju na ziemi czyli miejsca harmonijnego , wręcz sielankowego, gdzie nie ma cierpienia, zmartwień czy śmierci. Opisywane często jako “kraina miodem i mlekiem płynąca” jest bogate w urodzaje. Zazwyczaj motyw raju jest silnie powiązany z naturą i życiem blisko jej.
Motyw raju – przykłady z lektur
Biblia
Biblijna wizja raju jest najbardziej znana i właśnie z niej czerpią inspirację późniejsi twórcy, jest to kraina stworzona przez Boga o nazwie Eden. Została ona oddana w panowanie pierwszym ludziom – Adamowi i Ewie. W raju nie ma wcale trosk, nieszczęść czy cierpienia, ludzie oraz zwierzęta mogą żyć spokojnie i szczęśliwie w otoczeniu bogactw natury nie martwiąc się o pracę ani żadne niebezpieczeństwa. Jednak kiedy pierwsi ludzie skuszeni przez szatana sprzeciwiają się Bogu, ten wyrzuca ich z raju, sprawiając, że ludzkość już zawsze będzie żyć w cierpieniu, ciężko pracując na swój byt.
Inny rodzaj raju o jakim możemy przeczytać w Biblii to kraina do której, ludzie żyjący zgodnie z zasadami wiary chrześcijańskiej, mają trafić po śmierci. Jest to miejsce szczęśliwe, gdzie będą po wieczne czasy przebywać u boku Boga.
Mitologia
Odpowiednikiem biblijnego raju w mitologii jest kraina zwana Arkadią, jest to miejsce fikcyjne, uważana przez starożytnych Greków za raj na ziemi. Porośnięta lasami, bogata w piękne krajobrazy kojarzona była z sielanką, beztroską i ładem, ludzie ją zamieszkujący byli wiecznie szczęśliwi, zmartwienia były im obce.
Pan Tadeusz
Adam Mickiewicz
W przedstawionej przez Mickiewicza wizji Soplicowa widzimy motyw raju na ziemi. Jest to miejsce idealne, gdzie życie toczy się powoli, szczęśliwie i bez większych trosk. Pola są urodzajne, a lasy pełne drzew. Ludzie spędzają dnie na polowaniach i ucztowaniu, rozkoszując się kontaktem z piękną przyrodą ich otaczającą. Życie w Soplicowie różni się od tego jak wygląda poza jego granicami, mieszkańcy nie doświadczają prawdziwych problemów i nadal trzymają się przestarzałych tradycji. Można odnieść wrażenie, że czas w majątku Sopliców płynie innym, wolniejszym tempem, a ludzie dopasowują się do rytmu przyrody.
Lektury, w których występuje motyw raju
BibliaRóżni autorzy
Pan TadeuszAdam Mickiewicz
Akademia Pana KleksaJan Brzechwa
Boska komediaDante Alighieri