Motyw dworu w literaturze
Dwór to ogromny dom z ogromem i zwierzętami, najczęściej posiadała je szlachta. Taką posiadłość kojarzymy z patriotyzmem, rodziną, ciepłem, kulturą szlachecką i wielkościami narodowymi. Związany jest z nią pewien etos zapewniający gościnność i ostoję spokoju. Często obrazuje kontuszową albo porozbiorową Rzeczpospolitą. W tekstach kultury przedstawiany rozmaicie od arkadii ziemiańskiej po obraz wad i ograniczeń narodowych.
Motyw dworu – przykłady z lektur
Pan Tadeusz
Adam Mickiewicz
Dwór szlachecki przedstawiony w „Panu Tadeuszu” to ostoja polskości wypełniona rodzinną i radosną atmosferą. W domu wiszą portrety najważniejszych polskich osób jak Kościuszki, czy Rejtan, codziennie godzinie dwunastej w południe towarzyszy Mazurek Dąbrowskiego słyszany z zegara kurantowego. Obok domu jest ogród pełen kwiatów, zieleni i ziół, a także stajnia, sad i folwark dla służby. W dworku w Soplicowie ważne są obyczaje jak polowania, uczty i grzybobranie oraz gościnność dobrego gospodarza.
Lalka
Bolesław Prus
W Zasławiu znajduje się dworek będący wielką rezydencją na wzgórzu. Za budynkiem znajduje się ogromny park ze starymi drzewami poprzedzony piękną łąką, posągami, altaną i klombami. Po obu stronach domu postawione są również zabudowania gospodarskie. W dworze odznaczała się obszerna jadalnia ze ścianami w połowie przykrytymi taflą ciemnego drewna. Na samej górze jest również strych, który jak mówił Ochocki, ma zostać obserwatorium meteorologicznym. U stóp wzgórza jest również sadzawka, z której widać było domki folwarczne. W dworku szlacheckim nie brakuje polskości, tradycji, obyczajów i gościnności.
Poddaństwo
Józef Szermentowski
Na obrazie widzimy posiadłość zdobioną rodowym herbem. W zimowy dzień pod dom przychodzi rodzina (kobieta z niemowlęciem na rękach, mała dziewczynka i mężczyzna) jakby chciała prosić o pomoc. Na ganku widzimy bogato ubranego mężczyznę odwróconego tyłem do przybyszy. O byciu dworkiem świadczy również drzewo za płotem, koszyk z gąskami oraz drewniane zdobienia okien.
