Motyw Holokaustu w literaturze
Termin oznacza zagładę Żydów planowaną przez hitlerowców od 1935 roku zaczynając od ustaw norymberskich. Wyznawcy Judaizmu byli izolowani w gettach, czy specjalnych dzielnicach oraz obozach zagłady, gdzie wyliczano jedzenie, koce, ubrania i pozbawiano wszelkich praw człowieczych. Shoah(synonim pojęcia Holocaust) to historia pełna heroizmu i cierpienia, tak też pokazywana jest w tekstach kultury.
Motyw Holokaustu – przykłady z lektur
Proszę Państwa do gazu
Tadeusz Borowski
W swoim opowiadaniu Borowski przedstawia obraz holocaustu w obozie koncentracyjnym – Auschwitz. Największy przejaw motywu zauważamy gdy przyjeżdża pociąg na miejsce. Wagony pełne są zmęczonych i przestraszonych kobiet, dzieci i mężczyzn. Pasażerowie dzieleni są na dwie grupy: jedni pójdą pracować w obozie, a drudzy zostaną zagazowani w autach. Jeden z nadzorujących esesmanów stoi obok i zapisuje na kartce liczbę osób, którzy przyjechali i ilość samochodów, które odjechały. Narrator wraz z kolegami rozmawiają o przybyłych ludziach. Wspominają kobietę, która chcąc uratować swoje życie, nie przyznawała się do dziecka, przez co zginęła. Opowiada również o wystrojonej pani pytającej każdego wokół, gdzie trafi. Dobrowolnie weszła do auta, nie wiedząc, że jedzie na pewną śmierć. Opowiadanie pokazuje, że shoah była doskonale zaplanowanym procesem unicestwienia tej kultury.
Campo di Fiori
Czesław Miłosz
W wierszu Miłosza zostają zestawione z sobą dwa obrazy. Pierwszy z nich to obraz placu rzymskiego Campo di Fiori, na którym spalono Giordana Bruna. Drugi przedstawia kręcącą się karuzelę, którą dzieli mur od warszawskiego getta. W podanym momencie polski plac płonie. Zarówno we Włoszech jak i w Polsce zauważamy obojętność ludzi wobec wydarzeń ( zabójstwa myśliciela, bądź Żydów). W wierszu możemy dostrzec ukrytą prawdę o człowieku w tamtych czasach – „ludzkość nie dorosła do tolerancji”. Spowodowało to pozostawienie Żydów samym sobie, bez żadnej pomocy w obliczu nadchodzącej zagłady ze strony hitlerowców.
Pianista
Roman Polański
Akcja dzieje się w czasach drugiej wojny światowej i przedstawia dzieje utalentowanego pianisty – Władysława Szpilmana. Tytułowy bohater przez cały film ucieka przed nazistami, którzy zabijają wszystkich należących do tej samej religii co on – judaizmu. Pianista otrzymuje pomoc z nieoczekiwanych stron np. nieznany policjant ratuje go przed wywózką do obozu, bądź niemiecki oficer ochrania go przed śmiercią z wykończenia organizmu. Jego męka skończyła się wraz z upadkiem Hitlera, a po niej zajął się na nowo muzyką. Podczas całej tułaczki widzimy przemianę wewnętrzną bohatera ukazującą jak holocaust wpłynął na ludzi. Z szczęśliwego, spełnionego ojca stał się osobą żyjącą w ciągłym strachu z ostatkami nadziei na przetrwanie. Tak czuł się każdy Żyd, który codziennie spodziewał się śmierci ze strony nazistów.
